Tag Archives: Συμπτώματα

Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου χρειάζεται να κάνει Εργοθεραπεία;

Τι είναι η εργοθεραπεία;

Η εργοθεραπεία είναι μια μορφή θεραπείας μέσω σωματικού έργου, δεν λειτουργεί ως μάθημα, αλλά κυρίως ως κινητική δραστηριότητα και γι΄αυτό αρέσει πολύ στα παιδιά. Η εργοθεραπεία ασχολείται με την λειτουργικότητα και την ικανότητα του παιδιού να αλληλεπιδρά στο σχολείο, στο σπίτι ή/και στην καθημερινότητα.

Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου χρειάζεται να κάνει εργοθεραπεία;

  • Όταν κάνει άσχημα γράμματα και το παιδί δεν γράφει ευανάγνωστα.
  • Όταν το παιδί πιάνει πράγματα στο χέρι του και είτε του πέφτουν είτε δεν μπορεί να τα αναγνωρίσει χωρίς να τα βλέπει.
  • Δεν πιάνει σωστά το μολύβι.
  • Δυσκολεύεται ή αρνείται να δοκιμάζει νέες γεύσεις.
  • Έχει δυσκολία με τις αισθήσεις και την επεξεργασία τους, δηλαδή στο απτικό σύστημα, καθώς ο εγκέφαλος δεν ερμηνεύει σωστά τα ερεθίσματα που προέρχονται από την αίσθηση της αφής.
  • Συναντά δυσκολίες στις προσαρμοστικές αντιδράσεις, δηλαδή δεν έχει καλή λεπτή κίνηση και μπορεί να μην κινεί σωστά τα δάχτυλά του.
  • Δυσχέρεια στις ψυχογνωστικές λειτουργίες, δηλαδή το παιδί αδυνατεί να έχει την ικανότητα να συγκεντρωθεί σε ό,τι κάνει ή αισθάνεται την ανάγκη να κινείται διαρκώς.

Σύμφωνα με τον Αμερικανικό Σύλλογο Εργοθεραπευτών, οι γονείς χρειάζεται να επισκεφτούν έναν εργοθεραπευτή αν το παιδί τους παρουσιάζει τρεις ή περισσότερες από τις παρακάτω δυσκολίες: 

  • Δεν παίζει με τα παιχνίδια της ηλικίας του. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να σημαίνει ότι το παιδί δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτά (επειδή π.χ. αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα) ή ότι δεν τα καταφέρνει (επειδή π.χ. είναι λίγο πιο πίσω αναπτυξιακά σε σχέση με την ηλικία του).
  • Δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί. Δεν έχει δηλαδή, ανάλογα με την ηλικία του, τις κατάλληλες δεξιότητες ώστε να φάει μόνο του, να βάλει τα ρούχα ή τα παπούτσια του, να πάει στην τουαλέτα κλπ.
  • Μοιάζει αδύναμο, έχει δηλαδή ελαττωμένο μυϊκό τόνο. Πρόκειται για ένα παιδί που φαίνεται να μην έχει αντοχή, που είναι χαλαρό-πλαδαρό.
  • Πέφτει εύκολα κάτω.
  • «Τρακάρει» πάνω σε άλλους ή σε έπιπλα.
  • Χτυπάει εύκολα, επειδή δυσκολεύεται να εκτιμήσει τη θέση του σώματός του στο χώρο.
  • Σπάει συχνά τα παιχνίδια του.
  • Δεν του αρέσει να πηδάει, να κάνει κούνια.
  • Δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο, να κάνει παζλ ή να κόψει με το ψαλίδι στο νηπιαγωγείο.
  • Παρουσιάζει καθυστέρηση στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας του.
  • Η ομιλία του είναι δυσνόητη και χωρίς σωστή άρθρωση.
  • Είναι υπερκινητικό και δεν μπορεί να ησυχάσει.
  • Δεν του αρέσουν οι αγκαλιές, το μπάνιο, το κόψιμο των νυχιών ή το κούρεμα των μαλλιών, ίσως επειδή δεν του αρέσει να το αγγίζουν.
  • Είναι πολύ ευαίσθητο σε οσμές, γεύσεις, θορύβους ή αγγίγματα.
  • Αποφεύγει την παιδική χαρά.
  • Έχει δυσκολίες στον ύπνο.
  • Λερώνεται υπερβολικά, επειδή π.χ. δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει το πιρούνι για να φάει, ή δεν τρώει κάποιες βασικές τροφές.
  • Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή συγκεντρώνεται υπερβολικά σε μία δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μεταβεί σε άλλη.
  • Χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση από άλλα παιδιά για να μάθει καινούργια πράγματα.
  • Αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει, συνήθως στην Α΄ δημοτικού.
  • O γραφικός του χαρακτήρας είναι πολύ κακός.
  • Κουράζεται εύκολα με τις σχολικές του εργασίες.
  • Δυσκολεύεται να ακολουθήσει προφορικές οδηγίες.
  • Έχει μειωμένη αυτοπεποίθηση.
  • Δεν έχει φίλους της ίδιας ηλικίας και προτιμά να παίζει με μικρότερα ή με μεγαλύτερα παιδιά.

 

Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου χρειάζεται να κάνει Λογοθεραπεία;

Τι είναι η Λογοθεραπεία;

Η Λογοθεραπεία ασχολείται με προβλήματα που σχετίζονται με την ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας. Αποσκοπεί στην ανάπτυξη της εξωλεκτικής και λεκτικής επικοινωνίας, την καθαρότητα της ομιλίας και της φωνής και στην παραγωγή λόγου των βαρήκοων. Οι γονείς είναι σημαντικό να απευθυνθούν σε έναν λογοθεραπευτή εάν βλέπουν ότι το παιδί τους δεν έχει κατακτήσει τον λόγο ή εάν και η ομιλία του δεν είναι καθαρή.

Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου χρειάζεται να κάνει Λογοθεραπεία;

Οι γονείς είναι σημαντικό να παρατηρούν όλα τα εξελικτικά στάδια του παιδιού τους. Όταν το παιδί εμμένει στο να χρησιμοποιεί το λόγο – ομιλία σε αρκετά απλοποιημένη μορφή και ενώ οι μήνες περνούν, το λεξιλόγιο να μην εμπλουτίζεται, πιθανολογείται να υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Η επίσκεψη σε έναν Λογοθεραπευτή θα βοηθήσει τους γονείς να αντιληφθούν και να συνειδητοποιήσουν την ύπαρξη πιθανόν διαταραχών.

Ποιες είναι οι ενδείξεις που πρέπει να κινητοποιήσουν ένα γονέα να επισκεφτεί ένα Λογοθεραπευτή;

Τα παρακάτω συμπτώματα είναι ενδεικτικά στα περισσότερα παιδιά που χρίζουν βοήθειας από λογοθεραπευτή και θα είναι καλό να παρατηρήσετε αν εμφανίζονται στο παιδί σας:

  • Προφέρει λάθος τα φωνήματα
  • Μιλάει χωρίς φωνήματα
  • Δυσκολεύεται να συντάξει προτάσεις
  • Χρησιμοποιεί περιορισμένο λεξιλόγιο
  • Δυσκολεύεται να δείξει αυτό που του υποδεικνύεται σε ένα βιβλίο
  • Απαντά σε μία ερώτηση επαναλαμβάνοντάς την
  • Δεν μπορεί να ακολουθήσει απλές οδηγίες
  • Δεν κατανοεί τη σημασία των επιρρημάτων
  • Μπερδεύει τα γένη
  • Δεν αλλάζει ούτε βελτιώνει το λεξιλόγιο

Τι πρέπει να έχει κατακτήσει ένα παιδί ανάλογα με την ηλικία του; 

Σύμφωνα με το Σύλλογο Επιστημόνων Λογοπαθολόγων Λογοθεραπευτών Ελλάδας  (ΣΕΛΛΕ):

 Ηλικία 2 – 3 ετών:

  • Ο λόγος είναι καταληπτός 50 – 75%
  • Συνεχίζει να ηχολαλεί όταν συναντά δυσκολίες στο λόγο
  • Καταλαβαίνει το «ένα» και τα «πολλά»
  • Εκφράζει την ανάγκη για τουαλέτα (πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά)
  • Ζητάει αντικείμενα με το όνομά τους
  • Δείχνει τις εικόνες σε βιβλίο ονομάζοντάς τις
  • Αναγνωρίζει διάφορα μέρη του σώματος
  • Ακολουθεί απλές εντολές και απαντά σε απλές ερωτήσεις
  • Απολαμβάνει να ακούει μικρές ιστορίες, τραγούδια και ρυθμούς
  • Κάνει ερωτήσεις με 1 ή 2 λέξεις
  • Χρησιμοποιεί φράσεις 3 – 4 λέξεων, με Υποκείμενο – Ρήμα – Αντικείμενο
  • Χρησιμοποιεί μερικές προθέσεις, άρθρα, ρήματα στον ενεστώτα, ομαλό πληθυντικό και ανώμαλους τύπους στον αόριστο
  • Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 500 ή 900 ή περισσότερων λέξεων
  • Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 50 έως 250 ή περισσότερων λέξεων (ραγδαία ανάπτυξη κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου)
  • Παρουσιάζει πολλαπλά γραμματικά λάθη
  • Καταλαβαίνει τα περισσότερα πράγματα από αυτά που λέγονται
  • Μιλάει με δυνατή φωνή
  • Χρησιμοποιεί τα φωνήεντα σωστά
  • Χρησιμοποιεί σωστά σύμφωνα σε αρχική θέση
  • Χρησιμοποιεί περίπου 27 φωνήματα
  • Χρησιμοποιεί το βοηθητικό «είναι»
  • Χρησιμοποιεί μερικά ομαλά ρήματα στον αόριστο, κτητικά μορφήματα, αντωνυμίες και προστακτική

Ηλικία 3 – 4 ετών:

  • Καταλαβαίνει τη λειτουργία των αντικειμένων
  • Καταλαβαίνει διαφορές στις έννοιες (σταματώ – ξεκινώ, μέσα – έξω, μικρό – μεγάλο)
  • Ακολουθεί εντολές που αποτελούνται από 2 και 3 μέρη
  • Ρωτάει και απαντάει σε απλές ερωτήσεις (ποιος, τι, που, γιατί)
  • Συχνά κάνει ερωτήσεις και ζητά λεπτομέρειες στις απαντήσεις
  • Χρησιμοποιεί την ομιλία για να εκφράσει συναισθήματα
  • Χρησιμοποιεί 4 με 5 λέξεις στις προτάσεις
  • Αναγνωρίζει αντικείμενα με το όνομά τους
  • Χειρίζεται επιδέξια τους ενήλικες και παρατηρεί
  • Χρησιμοποιεί ουσιαστικά και ρήματα πιο συχνά
  • Έχει αίσθηση του παρελθόντος και του μέλλοντος
  • Έχει ένα αντιληπτικό λεξιλόγιο 1200 – 2000 λέξεων
  • Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 800 – 1500 λέξεων
  • Ο λόγος είναι 80% καταληπτός
  • Η γραμματική βελτιώνεται αν και κάποια λάθη επιμένουν
  • Κατάλληλη χρήση του «είμαι» και «είναι» στις προτάσεις
  • Βάζει δύο γεγονότα σε χρονολογική σειρά
  • Συμμετέχει σε συζητήσεις
  • Συνεπής χρήση ομαλού πληθυντικού, κτητικών αντωνυμιών και ρημάτων αορίστου

 

 

 

Ηλικία 4 – 5 ετών:

  • Κατανοεί τις έννοιες των αριθμών έως το 3
  • Αναγνωρίζει 1 έως 3 χρώματα
  • Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 2800 ή περισσότερων λέξεων
  • Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 900 έως 2000 ή περισσότερων λέξεων
  • Μετράει ως το 10 μηχανικά
  • Χρησιμοποιεί γραμματικά σωστές προτάσεις
  • Χρησιμοποιεί προτάσεις 4 έως 8 λέξεων
  • Απαντά σε σύνθετες ερωτήσεις που αποτελούνται από 2 μέρη
  • Ρωτά για ορισμούς λέξεων
  • Μιλά με μια συχνότητα 186 λέξεων ανά λεπτό περίπου
  • Μειώνεται ο συνολικός αριθμός των επαναλήψεων
  • Παράγει σύμφωνα με 90% ακρίβεια
  • Μειώνεται σημαντικά ο αριθμός των συνεχών ηχητικών παραλείψεων και των υποκατάστατων
  • Ο λόγος του είναι συνήθως καταληπτός από τους ξένους
  • Μιλά σχετικά με εμπειρίες στο σχολείο, σε σπίτια φίλων κτλ.
  • Αναμεταδίδει με ακρίβεια μια μεγάλη ιστορία
  • Δίνει προσοχή σε μια ιστορία και απαντά σε απλές ερωτήσεις σχετικά με αυτή
  • Χρησιμοποιεί κτητικές αντωνυμίες, μέλλοντα χρόνο και συγκριτικά μορφήματα στις προτάσεις

Ηλικία 5 – 6 ετών:

  • Ονομάζει 6 βασικά χρώματα και 3 βασικά σχήματα
  • Ακολουθεί εντολές που αποτελούνται από 3 μέρη
  • Κάνει ερωτήσεις με το «πως»
  • Απαντά λεκτικά στο «Γεια» και στο «Τι κάνεις;»
  • Χρησιμοποιεί παρελθόντα χρόνο και μέλλοντα κατάλληλα
  • Χρησιμοποιεί συνδέσμους
  • Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο περίπου 13000 λέξεις
  • Ονομάζει τα αντίθετα
  • Ονομάζει διαδοχικά ημέρες της εβδομάδας
  • Μετρά ως το 30 μηχανικά
  • Ανταλλάσσει πληροφορίες και κάνει ερωτήσεις
  • Χρησιμοποιεί προτάσεις με λεπτομέρειες
  • Αναμεταδίδει με ακρίβεια μια ιστορία
  • Τραγουδά ολόκληρα τραγούδια και απαγγέλει παιδικά ποιηματάκια
  • Επικοινωνεί εύκολα με ενήλικες και άλλα παιδιά

Ηλικία 6 – 7 ετών:

  • Ονομάζει κάποια γράμματα, αριθμούς και νομίσματα
  • Τοποθετεί κατά σειρά αριθμούς
  • Κατανοεί το «αριστερά» και το «δεξιά»
  • Χρησιμοποιεί αυξανόμενα πιο σύνθετες περιγραφές
  • Απασχολείται με συζητήσεις
  • Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο περίπου 20000 λέξεων
  • Χρησιμοποιεί προτάσεις 6 λέξεων περίπου
  • Κατανοεί τις περισσότερες έννοιες του χρόνου
  • Απαγγέλει το αλφάβητο
  • Μετράει ως το 100 μηχανικά
  • Χρησιμοποιεί περισσότερα μορφολογικά σημάδια καταλλήλως
  • Χρησιμοποιεί κατάλληλα την παθητική φωνή

Μήπως το παιδί μου έχει Μαθησιακές Δυσκολίες ή Δυσλεξία; Πώς μπορώ να το καταλάβω;

Θα μπορούσαμε να φανταστούμε τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες σαν μια ομπρέλα, η οποία περικλείει όλους τους πιθανούς τύπους δυσκολιών μάθησης, όπως η αναγνωστική ικανότητα, η επεξεργασία του γραπτού λόγου, η κατανόηση κειμένων, η δυσορθογραφία (πολλά ορθογραφικά λάθη), η δυσαριθμησία (ελαττωμένη ικανότητα για μαθηματικούς υπολογισμούς και πράξεις), η κακή μνήμη. Η γνωστή σε όλους δυσλεξία, ανήκει στις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.

Οι μαθησιακές δυσκολίες διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες: τις ειδικές και τις γενικές. Η κάθε κατηγορία περιλαμβάνει διαφορετικές μορφές δυσχερειών. Οι γενικού τύπου μαθησιακές δυσκολίες απευθύνονται σε άτομα με νοητικό δυναμικό χαμηλότερο του φυσιολογικού, ενώ αντίθετα οι ειδικές χαρακτηρίζουν άτομα με ένα πολύ καλό δυναμικό, καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που αυτό βρίσκεται σε υψηλότερα επίπεδα από το φυσιολογικό. Οι μαθησιακές δυσκολίες ενυπάρχουν σε κάθε πολιτισμό που χρησιμοποιείται η γραπτή γλώσσα.

Τι είναι η Δυσλεξία;

Το παιδί με δυσλεξία, πέρα από αυτήν τη μαθησιακή ιδιαιτερότητα, μπορεί να χαρακτηριστεί προνομιούχο, καθώς τα περισσότερα από αυτά έχουν ένα πολύ δυνατό νοητικό δυναμικό, χαρισματικό. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα όλων των δυσλεκτικών είναι ο Αϊνστάιν!

Ο κόσμος αυτών των παιδιών διαφέρει από των υπολοίπων, μόνο σε βαθμολογικές επιδόσεις, όπως 8 αντί για 10 ή 16 αντί για 20 στον έλεγχο του μαθητή. Ο διαφορετικός τρόπος επεξεργασίας της γλώσσας δεν τους στερεί τα όνειρα. Η μειωμένη επίδοση στο σχολείο δεν αποτελεί επιλογή τους, αλλά απόρροια αυτής της διαφορετικότητας.

Υπάρχουν δύο τύποι δυσλεξίας. Η επίκτητη, η οποία είναι αποτέλεσμα ενός τραυματισμού ή κάποιας εγκεφαλικής ασθένειας και η εξελικτική, η οποία γίνεται αντιληπτή από τη στιγμή που το παιδί μαθαίνει να διαβάζει.

Τα αγόρια πλήττονται τέσσερις φορές περισσότερο συγκριτικά με τα κορίτσια. Γενικά, η δυσλεξία είναι παρούσα σε ποσοστό 15% του γενικού πληθυσμού, δηλαδή ένα στα εφτά παιδιά σήμερα πάσχουν από αυτήν.

Που οφείλεται η Δυσλεξία;

Η δυσλεξία σε ποσοστό μόλις 85% κληρονομείται, ως «δώρο» στο DNA. Η ενδεχόμενη αναποτελεσματικότητα των παιδιών με δυσλεξία στις σχολικές δεξιότητες οφείλεται στην νευρολογική δομή του εγκεφάλου. Πρόκειται για μια ανωμαλία, κυρίως του αριστερού ημισφαίριου, όπου βρίσκεται το γλωσσικό κέντρο. Κάποιο ή κάποια χρωμοσώματα, επίσης, είναι υπεύθυνα για την εμφάνισή της. Επιπροσθέτως, κατά τη διάρκεια του 5ου ή 6ου μήνα εγκυμοσύνης πιθανολογείται να υπήρξε κάποια βλάβη στη δημιουργία του εγκεφαλικού φλοιού. Δεν οφείλεται σε κάποια οργανική δυσλειτουργία ακοής ή όρασης.

Ποια είναι τα Συμπτώματα της Δυσλεξίας;

Σε κάθε παιδί η συμπτωματολογία είναι διαφορετική. Παρ’ όλα αυτά, κάθε παιδί με δυσλεξία παρουσιάζει κυρίως προβλήματα γραφής και ανάγνωσης. Η αναγνωστική ικανότητα ενός παιδιού με δυσλεξία είναι περιορισμένη. Περιγράφεται ως αργή, συλλαβική, χωρίς ροή και χρώμα. Πολλές φορές είναι μηχανική, αλλά χωρίς νόημα. Παρατηρούνται και παραποιήσεις λέξεων (άσπρο αντί για άστρο), παραλείψεις (κοα αντί για κότα), προσθέσεις (κοοτα), αντικαταστάσεις (θίλος αντί για φίλος) και αντιμεταθέσεις γραμμάτων (κούλκα αντί για κούκλα) και συλλαβών, τόσο στην ανάγνωση όσο και στην γραφή. Η κατανόησή τους πολλές φορές δεν είναι καλή, διότι επιστούν την προσοχή τους στη ροή της ανάγνωσης.

Παραδείγματα λαθών στην Ανάγνωση παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία:

  • Παραποιήσεις σε λέξεις (άσπρο αντί για άστρο)
  • Παραλείψεις  γραμμάτων σε λέξεις  (κοα αντί για κότα)
  • Προσθήκες γραμμάτων σε λέξεις (κοοτα)
  • Αντικαταστάσεις γραμμάτων σε λέξεις (θίλος αντί για φίλος)
  • Αντιμεταθέσεις γραμμάτων σε λέξεις (κουλκα αντί για κούκλα) και συλλαβών (στέπη αντί για τσέπη)
  • Ανάγνωση κατά συμπερασμό (λουλουδάκια αντί για λαγουδάκια)
  • Παρατονισμοί σε λέξεις (χόρδη αντί για χορδή)
  • Δυσκολία στην φωνολογική ενημερότητα παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία

Πολλά, επίσης, παιδιά με Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία μπορούν να παρουσιάσουν αδυναμία ακουστικής σύλληψης και διάκρισης φθόγγων. Πιο συγκεκριμένα:

  • Δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν τους φθόγγους που μοιάζουν ηχητικά μεταξύ τους, όπως α-ο, ο-ου, ε-ι, β-φ, δ-θ, σ-ζ-ξ
  • Εμφανίζουν αδεξιότητα οπτικής αντίληψης, δυσκολεύονται πολύ να συγκρατήσουν λέξεις που μοιάζουν μεταξύ τους, ή/και φθόγγους κ-γκ, π-μπ)
  • Παρουσιάζουν δυσκολία στη μνήμη
  • Η οπτική δυσκολία δημιουργεί και προβλήματα μνήμης
  • Εμφανίζουν ανεπάρκεια παρατηρητικότητα των μορφών
  • Παρουσιάζουν δυσκολία να συγκρατήσουν στη μακρόχρονη μνήμη τους το σχήμα και την μορφή
  • Εμφανίζουν δυσχέρεια στον προσανατολισμό χώρου (δεξιά-αριστερά) και προσδιορισμό του χρόνου
  • Στον γραπτό λόγο, υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη ακόμη και σε λέξεις που έχουν διδαχθεί, εξαιτίας του περιορισμένου οπτικού τους λεξιλογίου. Πολύ συχνά παρατηρείται καθρεπτική γραφή (3-ε, 9-ρ), ή γράφουν τις λέξεις ξεκινώντας από δεξιά προς τα αριστερά.
  • Συνήθως, η εικόνα του γραπτού είναι ακατάστατη, με μουτζούρες, κενά, κακογραφία, χωρίς σημεία στίξης, απουσία κεφαλαίου γράμματος στην αρχή της πρότασης και παρατονισμούς ή παράλειψη τόνων.

Παραδείγματα λαθών στη Γραφή παιδιών με Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία:

  • Γραμματικά – καταληκτικά λάθη (πόδη αντί για πόδι)
  • Παραγωγικά – συνθετικά λάθη (μαθήτρηα αντί για μαθήτρια)
  • Θεματικά λάθη (κοίκλος αντί για κύκλος)
  • Φωνολογικά λάθη (φυμός αντί για θυμός)
  • Ενδοβολή κεφαλαίου γράμματος μέσα στη λέξη (παιΔί αντί για παιδί)
  • Παραλείψεις τόνων (παπι αντί για παπί)
  • Παρατονισμοί (πορτά αντί για πόρτα)
  • Καθρεφτική γραφή (3-ε, 9-ρ)
  • Λέξεις ξεκινώντας από δεξιά προς τα αριστερά (ατόκ αντί για κότα)

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς για την Δυσλεξία – Μαθησιακή Δυσκολία;

Οι γονείς είναι καλό να αφυπνιστούν και να πληροφορηθούν σχετικά με την ιδιαιτερότητα του παιδιού τους. Είναι σημαντικό να συμβουλευτούν κατάλληλα βιβλία για τον τρόπο με τον οποίο θα βοηθούν στο διάβασμα.  Επιπροσθέτως, οι γονείς θα πρέπει να είναι ενήμεροι για το τι προβλέπει το κράτος και ο νόμος για τη δυσλεξία, δηλαδή τι παρέχεται ως δωρεάν βοήθεια και να το διεκδικήσουν. Ο νόμος προβλέπει για αυτά τα παιδιά ειδικά τμήματα ένταξης σε κάθε σχολείο, παρ’ όλα αυτά στα περισσότερα σχολεία τα τμήματα αυτά δε λειτουργούν.

Διάγνωση Δυσλεξίας – Μαθησιακής Δυσκολίας 

Η επίσημη διάγνωση της δυσλεξίας μπορεί να γίνει στο τέλος της Α’ δημοτικού, αν και κάποια σημάδια ίσως «προειδοποιούν» από την προσχολική κιόλας ηλικία. Η ενεργή συμμετοχή των γονιών παίζει σημαίνοντα ρόλο στην εξελικτική πορεία των ανωτέρω δυσκολιών. Οι γονείς δεν πρέπει να χάσουν χρόνο, πειραματιζόμενοι οι ίδιοι με τις δυσκολίες ή ρωτώντας σχετικά με αυτές μη-ειδικευμένα άτομα. Οφείλουν να κινητοποιηθούν ευθύς αμέσως μόλις αντιληφθούν κάποιες ενδεχόμενες δυσκολίες, καθώς γύρω από μια αποτυχία δημιουργείται σχεδόν κατά κόρον ένα ντόμινο αποτυχιών.

Η διάγνωση μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο σε ιδιωτικούς όσο και σε δημόσιους φορείς. Προσοχή! Για να ληφθεί όμως υπ’ όψιν η γνωμάτευση από κρατικές υπηρεσίες και από το σχολείο, απαιτείται να είναι είτε από τα ΚΕΔΥ, είτε από τα Ιατροπαιδαγωγικά κέντρα. Χρειάζεται, ωστόσο, οι γονείς να δείξουν υπομονή και επιμονή, καθώς υπάρχει μεγάλη λίστα αναμονής στους δημόσιους φορείς μέχρις ότου εξεταστεί το παιδί.

Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία

Ο κόσμος των παιδιών με δυσλεξία δεν διαφέρει από αυτόν των υπολοίπων. Η δυσκολία να επεξεργαστούν τη γλώσσα δεν τα εμποδίζει να διεκδικήσουν τη ζωή και όλα όσα ονειρεύονται. Η κακή πολλές φορές επίδοση στο σχολείο δεν είναι επιλογή τους, αλλά αποτέλεσμα των δυσκολιών τους. Τα έλλειματά τους, μπορούν να τα ξεπεράσουν μέσα από την αναπτυγμένη τους οπτική και ακουστική αντίληψη.

Η δυσλεξία ανήκει στις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Πλήττει το 15% του γενικού πληθυσμού, δηλαδή ένα στα εφτά παιδιά πάσχουν από δυσλεξία. Τα αγόρια έχουν μεγαλύτερο προβάδισμα, καθώς στα πέντε παιδιά, τα τέσσερα είναι αγόρια.

Που οφείλεται η δυσλεξία;

Είναι τεράστιος μύθος πως τα παιδιά με δυσλεξία έχουν χαμηλό νοητικό δυναμικό. Αντιθέτως, η δυσλεξία συνήθως συνδέεται με ένα χαρισματικό IQ.

Οι δυσχέρειες που εμποδίζουν τα παιδιά να ανταπεξέλθουν επάξια σε όλες τις σχολικές δεξιότητες οφείλονται στην νευρολογική δομή του εγκεφάλου και όχι στην έλλειψη κινήτρων, την τεμπελιά ή το στερημένο οικογενειακό περιβάλλον. Πρόκειται για μια ανωμαλία, κυρίως του αριστερού ημισφαίριου, όπου βρίσκεται το γλωσσικό κέντρο. Επιπροσθέτως, κατά τη διάρκεια του 5ου ή 6ου μήνα εγκυμοσύνης πιθανολογείται να υπήρξε κάποια βλάβη στην δημιουργία του εγκεφαλικού φλοιού. Κάποιο ή κάποια χρωμοσώματα επίσης είναι υπεύθυνα για την εμφάνιση της δυσλεξίας. Τα γονίδια, έρευνες έχουν αποδείξει ότι επιδρούν, επομένως, μέσα στα χαρακτηριστικά που κληρονομεί ένα παιδί είναι και η δυσλεξία.

Η δυσλεξία είναι εφ’όρου ζωής…

Δυστυχώς η δυσλεξία δεν εξαλείφεται ποτέ από τη ζωή του ατόμου. Ωστόσο, με σωστή παρέμβαση από ειδικούς, δηλαδή μέσα από ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα που να καλύπτει τις ανάγκες του εκάστοτε παιδιού, μπορεί να αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό. Όσο πιο έγκαιρα διαγνωστεί, τόσο καλύτερα θα είναι τα αποτελέσματα .

Συμπτώματα

Σε κάθε παιδί η συμπτωματολογία είναι διαφορετική. Παρ’ όλα αυτά, όλα τα παιδιά με δυσλεξία παρουσιάζουν προβλήματα γραφής και ανάγνωσης.

Η αναγνωστική ικανότητα ενός παιδιού με δυσλεξία είναι περιορισμένη. Περιγράφεται ως αργή, συλλαβική, χωρίς ροή και χρώμα. Πολλές φορές είναι μηχανική, αλλά χωρίς νόημα. Παρατηρούνται και παραποιήσεις λέξεων (άσπρο αντί για άστρο), παραλείψεις (κοα αντί για κότα), προσθέσεις (κοοτα), αντικαταστάσεις (θίλος αντί για φίλος) και αντιμεταθέσεις γραμμάτων (κουλκα αντί για κούκλα) και συλλαβών, τόσο στην ανάγνωση όσο και στην γραφή.

Στον γραπτό λόγο, υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη ακόμη και σε λέξεις που έχουν διδαχθεί, εξαιτίας του ότι, το οπτικό τους λεξιλόγιο είναι περιορισμένο. Συνήθως, η εικόνα του γραπτού είναι ακατάστατη, με μουτζούρες, κενά, κακογραφία, χωρίς σημεία στίξης, απουσία κεφαλαίου γράμματος στην αρχή της πρότασης και παρατονισμούς ή παράλειψη τόνων.

Το άτσαλο γραπτό τους συχνά προκύπτει από το άγχος και την ανασφάλεια να μην γίνονται αντιληπτά τα λάθη από τους συμμαθητές και τους γύρω τους. Έτσι, γράφουν με ένα τρόπο δυσανάγνωστο.

Διάγνωση

Η επίσημη διάγνωσης της δυσλεξίας μπορεί να γίνει στο τέλος της Α’ δημοτικού. Είναι σημαντικό, οι γονείς να μην χάσουν χρόνο και να κινητοποιηθούν αμέσως μόλις αντιληφθούν κάποιες ενδεχόμενες δυσκολίες, καθώς μια αποτυχία στο σχολείο δημιουργεί και άλλα προβλήματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση και άσχημη εικόνα εαυτού. Η κακή βαθμολογία στο μυαλό ενός παιδιού, μεταφράζεται ως κακό παιδί.

Η διάγνωση γίνεται σε δημόσιους φορείς, είτε στα ΚΕΔΥ είτε στα Ιατροπαιδαγωγικά κέντρα. Χρειάζεται βέβαια υπομονή, καθώς υπάρχει μεγάλη λίστα αναμονής μέχρι να εξεταστεί το παιδί. Εξαιτίας αυτού, κάποιοι γονείς  επισκέπτονται ιδιωτικά κέντρα.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς;

Είναι σημαντικό, οι γονείς να αποδεχτούν το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί τους και να το στηρίξουν. Δεν διαβάζει, δεν σημαίνει ότι δεν θέλει αλλά ότι δεν μπορεί.

Οι γονείς θα πρέπει να είναι ενήμεροι για το τι προβλέπει το κράτος και ο νόμος για τη δυσλεξία, δηλαδή τι παρέχεται ως δωρεάν βοήθεια και να το διεκδικήσουν. Δυστυχώς, ενώ σύμφωνα με το νόμο υπάρχουν τμήματα ένταξης για αυτά τα παιδιά, στα περισσότερα σχολεία δεν λειτουργούν. Λέγεται πως οφείλεται στη δικαιοδοσία της διευθύντριας η δημιουργία ενός τέτοιου τμήματος στα σχολικά πλαίσια.

Προτείνεται: 

Τα παιδιά με δυσλεξία να εγγραφούν στα νέα σχολεία τα λεγόμενα «πιλοτικά» που ξεκίνησαν να λειτουργούν κατά το έτος 2011-2012. Υπάρχει περιορισμένος αριθμός τέτοιων σχολείων σε όλη την Αττική αλλά σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε αποδείχθηκε πως είναι η  καλύτερη επιλογή για τους μαθητές που εμφανίζουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, διότι πρωταγωνιστής είναι ο μαθητής και όχι το βιβλίο.

Κρίνεται απαραίτητο εάν υπάρχουν πολλά μαθησιακά κενά, πέρα από το τμήμα ένταξης που θα παρακολουθεί στο σχολείο, το παιδί να παρακολουθεί και ένα εξωσχολικό πρόγραμμα παρέμβασης «ειδική μαθησιακή διαπαιδαγώγηση».

 

Σύνδρομο Άσπεργκερ – Όσα χρειάζεται να γνωρίζετε για τη «Διαταραχή των Ιδιοφυών»

αυτισμός Σύνδρομο Άσπεργκερ

Το Σύνδρομο Άσπεργκερ είναι μία νευροαναπτυξιακή διαταραχή, η οποία κατατάσσεται στις διαταραχές του αυτιστικού φάσματος, ενώ πολλοί το ταυτίζουν με μια μορφή ελαφρύ αυτισμού. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια αποτελεί ξεχωριστή διαταραχή.

Χαρακτηρίζεται από ελλείμματα σε βασικές λειτουργίες που σχετίζονται με την ικανότητα του ατόμου για κοινωνική επαφή, επικοινωνία και φαντασία και, όπως και στην περίπτωση του αυτισμού, παρουσιάζεται συχνότερα στα αγόρια παρά στα κορίτσια. Η αιτιολογία της εμφάνισής του δεν έχει εξακριβωθεί, αν και πολλοί επιστήμονες κατατάσσονται υπέρ του παράγοντα της κληρονομικότητας.

Τα άτομα με Άσπεργκερ έχουν δείκτη νοημοσύνης που κατατάσσεται σε φυσιολογικά επίπεδα ή σε επίπεδα ανώτερα του μέσου όρου, για αυτό το λόγο πολλά από αυτά διαπρέπουν στον τομέα με τον οποίο ασχολούνται. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα αυτής της κατηγορίας αποτελούν οι περιπτώσεις των Νεύτωνα, Αlbert Εinstein, Bill Gates, Steven Spielberg και Woody Allen. Tα επιτεύγματα τους είναι γνωστά σε όλους μας, παρόλο που κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι οι συγκεκριμένες προσωπικοτητες ίσως να μην καταφέρνουν πράγματα αυτονόητα για όλους τους άλλους.

Διάγνωση και Συμπτώματα του Συνδρόμου

Η διάγνωση του συνδρόμου Άσπεργκερ γίνεται συνήθως στην ηλικία μεταξύ 2 – 6 ετών. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάγνωση του Άσπεργκερ είναι ο αποκλεισμός κάποιας οργανικής ασθένειας, η οποία θα μπορούσε να προκαλεί τα συμπτώματα. Εφόσον διασφαλιστεί αυτό, η διάγνωση γίνεται με βάση τα δεδομένα που θα συλλέξει ο ειδικός από τους γονείς και τους δασκάλους του παιδιού και αφού εκτιμηθεί το αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού και συσχετιστεί με τη συμπεριφορά του, και ελεγχθούν οι ικανότητες για ομιλία, κοινωνικοποίηση και φαντασία, όπως αυτή εκδηλώνεται μέσα από το παιχνίδι.Τα συμπτώματα του Συνδρόμου ποικίλλουν κατά περίπτωση και η σοβαρότητα της εμφάνισής τους κυμαίνεται σε ένα φάσμα μεταξύ ήπιας και βαριάς μορφής. Αυτά συνοψίζονται στα ακόλουθα:

  • Στερεοτυπικές συμπεριφορές: αυτές ενδέχεται να εκδηλωθούν με διάφορους τρόπους, όπως το στριφογύρισμα των δαχτύλων του χεριού, η κίνηση του κορμού μπρος-πίσω κ.α.
  • Ακολουθία κάποιας συμπεριφοράς με τη μορφή ιεροτελεστίας: τα παιδιά με Σύνδρομο Άσπεργκερ φαίνεται να αναπτύσσουν συμπεριφορές τις οποίες και υιοθετούν κατά κόρον σαν να πραγματοποιούν μια μορφή τελετουργίας. Έτσι ενδέχετα να ντύνονται με ένα συγκεκριμένο τρόπο ή να ακολουθούν μία συγκεκριμένη διαδρομή για να πάνε σχολείο, ενώ παράλληλα αρνούνται ή αντιδρούν έντονα σε οποιαδήποτε τροποποίηση αυτής της συμπεριφοράς.
  • Ελλείμματα στην ικανότητα για επικοινωνία: αυτά έγκεινται στην αποφυγή της βλεμματικής επαφής καθώς και στη χρησιμοποίηση και κατανόηση της γλώσσας του σώματος.
  • Δυσκολία στην κοινωνική συναναστροφή: η αλληλεπίδραση με τους άλλους καθίσταται δύσκολο εγχείρημα για τα άτομα με Άσπεργκερ. Δεν κάνουν φιλίες εύκολα και ακόμη και αν προσπαθήσουν, χρησιμοποιούν παράδοξες μεθόδους για να το πετύχουν. Ακόμη, δεν μπορούν να μπουν στη θέση του άλλου.
  • Εκρήξεις θυμού.
  • Αισθητηριακή υπερχείλιση: τα άτομα με Άσπεργκερ συνήθως συγχύζονται και αποδιοργανώνονται όταν υπάρχει υπερπροσφορά αισθητηριακών ερεθισμάτων. Έτσι, ενδέχεται να είναι πολύ ευαίσθητα σε δυνατούς ήχους ή έντονες εικόνες που εναλλάσσονται γρήγορα ή συνοδεύονται από παράλληλους ήχους.
  • Περιορισμένο πεδίο ενδιαφερόντων: τα άτομα με Άσπεργκερ συνήθως αναπτύσσουν ένα πολύ στενό πεδίο ενδιαφέροντος με το οποίο και ασχολούνται σχεδόν καταναγκαστικά. Για παράδειγμα ενδέχεται να θυμούνται τα δρομολόγια και τις στάσεις των τρένων που κινούνται σε όλη τη χώρα ή αντίστοιχα να γνωρίζουν και την παραμικρή πόλη ή χωριό σε οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο.
  • Προβλήματα στη συγκέντρωση.
  • Χρήση αναπτυγμένου λεξιλογίου, χωρίς όμως το άτομο να κατανοεί πάντα τη σημασία των λέξεων που χρησιμοποιεί.
  • Ιδιαίτερο ταλέντο σε κάποιο τομέα όπως για παράδειγμα οι επιστήμες ή οι τέχνες: οι υψηλές επιδόσεις σε κάποιο τομέα ενδέχεται να κατατάξουν ένα άτομο με Άσπεργκερ ανάμεσα στις ιδιοφυΐες.
  • Προβλήματα συντονισμού, τα οποία φαίνεται να εκδηλώνονται συχνά υπό τη μορφή αδέξιων κινήσεων: ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση ενός άντρα ο οποίος γνώριζε 16 γλώσσες, αλλά την ίδια στιγμή δεν μπορούσε να δέσει τα κορδόνια του!

Παρεμβάσεις και ειδική αγωγή

Το Σύνδρομο Άσπεργκερ δε δύναται να θεραπευτεί πλήρως, ωστόσο, υπάρχουν παρεμβάσεις που μπορούν να βοηθήσουν το άτομο να βελτιώσει τους τομείς στους οποίου δυσκολεύεται, με αποτέλεσμα να ζήσει μία λειτουργική και ποιοτική ζωή. Όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση και η εκάστοτε παρέμβαση, τόσο πιο μεγάλη ενδέχεται να είναι η βελτίωση των δεξιοτήτων του  ατόμου που χωλαίνουν.

Οι εν λόγω παρεμβάσεις έγκεινται στον εντοπισμό των δυνατών και αδύνατων σημείων του ατόμου με σκοπό την ενίσχυση των ικανοτήτων και τη βελτίωση των ελλειμμάτων που παρουσιάζει. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω της υιοθέτησης κάποιου εξατομικευμένου προγράμματος ειδικής αγωγής, είτε μέσω της συμβολής κάποιου ειδικού θεραπευτή, π.χ. λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή κλπ, ο οποίος θα εστιάσει στην εκμάθηση βασικών δεξιοτήτων.

Κάποιες παρεμβάσεις στις οποίες θα μπορούσε να προβεί ο καθένας έγκεινται στις ακόλουθες:

  • Προσφορά ενός δομημένου πλαισίου, στο οποίο θα αποφεύγονται οι αλλαγές: το παιδί θα μπορεί να ακολουθεί τη ρουτίνα του, με αποτέλεσμα να μην αγχώνεται ότι κάτι απρόσμενο μπορεί να συμβεί.
  • Εκπαίδευση σε μία σειρά από πιθανές απαντήσεις κάθε φορά που συναναστρέφονται με κάποιο άτομο: κάτι τέτοιο θα βοηθήσει αυτά τα παιδιά να αποκτήσουν φίλους, ανεβάζοντας με αυτό τον τρόπο την αυτοεκτίμησή τους, η οποία συχνά κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα.
  • Εκπαίδευση στους κανόνες συμπεριφοράς: κάθε φορά που διδάσκεται κάποιος κανόνας θα πρέπει να δίνεται στο παιδί εξήγηση του λόγου για τον οποίο πρέπει να συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο και όχι με κάποιο άλλο.
  • Περιορισμός της ενασχόλησης με μία μόνο ασχολία μέσα από την τοποθέτηση προγράμματος, το οποίο θα περιέχει μία συγκεκριμένη ώρα για την εν λόγω ενασχόληση.
  • Περιορισμός των άσχημων συμπεριφορών μέσω αρνητικής ενίσχυσης κάθε φορά που επιδίδεται σε αυτές και μέσω θετικής ενίσχυσης (π.χ. επιβράβευσης) κάθε φορά που τις σταματάει.
  • Ανάθεση εργασιών ή καθηκόντων σε συγκεκριμένο χρόνο: η εκτέλεση μίας δραστηριότητας σε περιορισμένο χρόνο, βοηθάει το παιδί με Άσπεργκερ να οργανωθεί. Σε περίπτωση που κάτι τέτοιο δεν επιτευχθεί, ο εκπαιδευτής ή το άτομο που του ανέθεσε την εργασία θα μπορούσε να προβεί σε αρνητική ενίσχυση π.χ. συμπλήρωση της εργασίας στον ελεύθερό του χρόνο.

Πρέπει να καταστεί σαφές ότι το Σύνδρομο Άσπεργκερ δεν υποτάσσει το άτομο σε μια ζωή μοναχική ή απομονωμένη. Αντίθετα, η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει στη μετουσίωση των αδυναμιών και στην εκτόξευση των ικανοτήτων του ατόμου, με αποτέλεσμα… μια καλή ποιότητα ζωής, διακρίσεις, επαίνους μέχρι και βραβείο Νόμπελ!

 

error: Content is protected !!