Tag Archives: ψυχοπαιδαγωγικό κέντρο

Πώς το άγχος των εξετάσεων μπλοκάρει τα όνειρα των μαθητών;

Η προετοιμασία για τις πανελλαδικές εξετάσεις είναι ίσως η πιο αγχωτική περίοδος με τις πιο πιεστικές εμπειρίες στην ζωή ενός έφηβου καθώς είναι ο προθάλαμος για την μετέπειτα εκπαιδευτική του εξέλιξη και την επαγγελματική του κατεύθυνση. Η διαδικασία της αξιολόγησης από μόνη της είναι μια στρεσογόνα κατάσταση για το άτομο, είτε αφορά στην εισαγωγή σε κάποιο εκπαιδευτικό ίδρυμα, είτε αφορά σε μια συνέντευξη για εργασία ή ακόμα σε μια προαγωγή. Ωστόσο οι εξετάσεις στην ψυχολογία ενός μαθητή αποτελούν μια επιπλέον δοκιμασία διότι λειτουργούν ως μέσο για την εκπλήρωση ή την ματαίωση των προσδοκιών του (των δικών του ή των γονιών του), την υποκειμενική πεποίθηση ότι έχει ή δεν έχει ικανότητες, την επίτευξη ή την αποθάρρυνση των ονείρων μιας επαγγελματικής αποκατάστασης.

Γενικότερα, οι εξετάσεις ως διαδικασία αξιολόγησης μπορούν συμβάλουν και στην επιβράβευση του «εγώ», των δυνατοτήτων του ατόμου και της εμπιστοσύνης στον εαυτό του. Ποιοι είναι ωστόσο οι παράγοντες που επιτείνουν το άγχος των εξετάσεων; Ποιες οι επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του εφήβου; Με ποιους τρόπους μπορεί ένας μαθητής να αντιμετωπίσει το άγχος των εξετάσεων;

Πώς το άγχος των εξετάσεων μπλοκάρει τα όνειρα των μαθητών;

Πηγές του άγχους των εξετάσεων

Το άγχος έχει κυρίως μια ψυχογενή προέλευση που κάτω από συνθήκες έντονης πίεσης και φόβου το άτομο κινδυνεύει από μια ψυχική ευαλωτότητα (συναισθηματικές μεταπτώσεις, ακραίες εναλλαγές συναισθημάτων και συμπεριφορών) και από τις αρνητικές επιδράσεις στην σωματική του υγεία. Η πίεση των εξετάσεων αποτελεί έναν συνδυασμό σωματικής υπερδιέγερσης και ανησυχίας για τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, που συχνά επηρεάζουν αρνητικά την απόδοση του μαθητή. Το άγχος για τις εξετάσεις -κυρίως των πανελλαδικών- κινητοποιείται από τις αρνητικές σκέψεις ή αρνητικές εμπειρίες που έχει το άτομο ενώ σε πολλές περιπτώσεις καταλήγει στη πλήρη ακινητοποίηση της προσπάθειας του (μηδενισμός γνωστικών λειτουργιών, πάγωμα σκέψης, ταχυπαλμίες, κρίσεις πανικού κ.ά.).

Το στρες των εξετάσεων έχει πολλές και διαφορετικές πηγές. Ο συνδυασμός διαφορετικών παραγόντων, δηλαδή σκέψεων, συναισθημάτων, αντιλήψεων που έχει ο μαθητής, αποτελούν κύριες αιτίες για τη δημιουργία του στρες. Από τους σημαντικότερους παράγοντες που δημιουργεί στρες στους μαθητές είναι η πεποίθηση ότι δεν επαρκούν οι ικανότητές τους για να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις των εξετάσεων. Εκτός από αυτήν την υποκειμενική αντίληψη για τον εαυτό τους, ο ανταγωνισμός που υπάρχει για τις περιορισμένες θέσεις στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα δημιουργεί επιπρόσθετο άγχος στους υποψήφιους φοιτητές. Επίσης, οι παγιωμένες αντιλήψεις και πεποιθήσεις από το οικογενειακό περιβάλλον (γονείς και συγγενείς), από το κοινωνικό περιβάλλον (φίλοι και εκπαιδευτικοί) και από τους θεσμούς, που ευνοούν την ανταγωνιστικότητα και δεν προβλέπουν εναλλακτικούς τρόπους αξιολόγησης, ωθούν συχνά τους έφηβους να δημιουργούν καταστροφικά σενάρια, όπως για παράδειγμα ότι θα είναι αποτυχημένοι αν δεν τα καταφέρουν στις εξετάσεις, γεγονός που προκαλεί περισσότερο άγχος και ενισχύει το αίσθημα της αναξιότητας.

Ψυχοσωματικές επιπτώσεις του άγχους των εξετάσεων

Το άγχος των εξετάσεων επιφέρει ποικίλες ψυχοσωματικές δυσλειτουργίες στους μαθητές. Ένα από τα πιο ψυχοφθόρα αποτελέσματα του άγχους των εξετάσεων είναι οι χαμηλές σχολικές αποδόσεις, η δυσκολία στη συγκέντρωση, τα προβλήματα μνήμης και γενικότερα τα προβλήματα ταξινόμησης, απομνημόνευσης και ανάκλησης των πληροφοριών της εκπαιδευτικής ύλης. Στα ψυχοσωματικά συμπτώματα συμπεριλαμβάνονται αυξημένοι καρδιακοί παλμοί, ίλιγγοι, αίσθημα πανικού, πονοκέφαλοι, πόνο στο στομάχι, ναυτία, δύσπνοια, ευερεθιστικότητα, υπερβολική εφίδρωση, τριχόπτωση, ταχυπαλμία κ.ά.. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι οι μαθητές με άγχος στις εξετάσεις σημειώνουν χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις από εκείνους που μπορούν και ελέγχουν το στρες.   Ο φόβος της αποτυχίας στις εξετάσεις δημιουργεί έντονα το αίσθημα της ανεπάρκειας, αυτό-ενοχοποίηση, αρνητική εικόνα εαυτού και υπερβολική απογοήτευση κατά τη σύγκριση του ατόμου με τους άλλους. Το άγχος των εξετάσεων, αποτελεί μέρος του «άγχους απόδοσης», το οποίο παρατηρείται σε περιπτώσεις όπου το άτομο αξιολογείται από τους άλλους και το αποτέλεσμα της αξιολόγησης καθορίζουν και την ταυτότητα του ατόμου.

Γονείς με άγχος εξετάσεων

Το άγχος παρατηρείται συχνά εκτός από τους μαθητές και στους γονείς. Πράγματι, οι διαδικασίες αξιολόγησης όπως τα τεστ, τα διαγωνίσματα δημιουργούν σε πολλούς  γονείς την ανάγκη να βοηθήσουν τα παιδιά τους. Η έντονη επιθυμία ορισμένων γονιών να συνδράμουν προκειμένου να βελτιώσουν την απόδοση του παιδιού, τους οδηγεί σε ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές με ναρκισσιστικές καταβολές (π.χ. ξενυχτούν μαζί τους, αναλαμβάνουν εργασίες, παίρνουν άδεια από την δουλειά τους την περίοδο των εξετάσεων κ.ά.) με αποτέλεσμα εκτός από τον έφηβο μαθητή να αγχώνονται και οι ίδιοι, τόσο για τη διαδικασία όσο και για το αποτέλεσμα της αξιολόγησης. Ωστόσο, επειδή το άγχος είναι κατά κάποιο τρόπο μεταδοτικό, όταν αγχώνεται ο γονιός μεταδίδει το αίσθημα της ανησυχίας του στο παιδί, έτσι δημιουργείται ένας «φαύλος κύκλος άγχους» με αποτέλεσμα να αυξάνεται η ένταση του άγχους που βιώνει ο μαθητής καθώς νιώθει υποχρεωμένος να μην απογοητεύσει τους γονείς του. Έρευνες άλλωστε αναφέρουν ότι περίπου το 20% των μαθητών αντιμετωπίζουν υψηλό άγχος εξετάσεων, ενώ το 16% των μαθητών αντιμετωπίζουν μετρίως υψηλό άγχος. Συχνά ο ρόλος του γονιού από την  «υποστηρικτική» παρουσία του περνάει υποσυνείδητα σε μια «ελεγκτική» παρουσία που επιβαρύνει την ψυχοσωματική υγεία του εφήβου. Ορισμένοι γονείς ακόμα και άθελά τους υιοθετούν συμπεριφορές  που ταλαντεύονται ανάμεσα σε μια  ψυχογενή καταστροφολογία «αν δεν περάσεις στην σχολή θα πεινάσεις!», μια μαζοχιστική προβολή εαυτού «πόσες θυσίες κάνω για χάρη σου!» ή μια υπέρμετρη αισιοδοξία «δεν υπάρχει περίπτωση να μην περάσεις!» αυξάνοντας το άγχος και ενεργοποιώντας με αυτό τον τρόπο ψυχοσωματικά συμπτώματα και δυσλειτουργικές συμπεριφορές στον μαθητή.

Χρήσιμες συμβουλές για μαθητές και γονείς

Μαθητές:

  • Κατά την διάρκεια των εξετάσεων μια βόλτα, η ενασχόληση με μια αθλητική δραστηριότητα ξεκουράζουν το μυαλό από το διάβασμα και χαλαρώνουν την διάθεση του υποψήφιου μαθητή-φοιτητή
  • Το διάβασμα νυχθημερόν δεν βοηθάει σε τίποτα τις εξετάσεις αντίθετα κουράζει τον οργανισμό και την ψυχολογία του παιδιού.
  • Ο μαθητής μπορεί να γράψει σε μια στήλη σελίδας, τι είναι αυτό που του προκαλεί άγχος και σε μια άλλη τι είναι αυτό που μπορεί να του απαλύνει το συγκεκριμένο πρόβλημα (π.χ. μια βόλτα με το σκύλο του, να ακούσει ένα αγαπημένο τραγούδι, να μιλήσει με τον κολλητό του φίλο, κ.ά.) έτσι ώστε να ελέγξει το στρες.
  • Το διάβασμα σε συνδυασμό με την σωματική άσκηση χαλαρώνει και βοηθάει στις θετικές και ρεαλιστικές σκέψεις.
  • Οι μαθητές ωφελούνται πολύ από τη συμμετοχή τους σε ομάδες μελέτης και την παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης από τους εκπαιδευτικούς ή τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
  • Σε περίπτωση που τα πράγματα δεν εξελιχθούν σύμφωνα με τις προσδοκίες του μαθητή, αυτό δεν σημαίνει ακύρωση των επαγγελματικών στόχων ή της εκπαιδευτικής σταδιοδρομίας του. Υπάρχουν πολλοί εναλλακτικοί δρόμοι και εκπαιδευτικές ευκαιρίες, προκειμένου να μπορέσει κάποιος να επιτύχει αυτό που πραγματικά επιθυμεί και που τον κάνει ευτυχισμένο!

Γονείς:

  • Οι γονείς πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι αυτοί που δίνουν εξετάσεις και επιθυμητό είναι να βρίσκονται διακριτικά δίπλα στα παιδιά τους,  χωρίς να τους μεταδίδουν το άγχος των δικών τους προσδοκιών
  • Οι γονείς θα πρέπει πρώτα να είναι διαθέσιμη να ακούσουν τους φόβους των παιδιών και μετά να τα συμβουλέψουν. Οι γονείς είναι σύμμαχοι της προσπάθειας των παιδιών και όχι οι αξιολογητές τους
  • Οι γονείς είναι αυτοί που συχνά κρατούν τα κλειδιά της αυτοπεποίθησης του ή της ανασφάλειας του παιδιού. Η ενθάρρυνση, η αισιοδοξία είναι πολλαπλάσιας σημασίας, όταν προέρχονται από τις γονεϊκές φιγούρες.
  • Οι γονείς οφείλουν να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους ώστε να μιλούν με θετικό τρόπο για τον εαυτό τους, προκειμένου να αποφύγουν την καλλιέργεια αρνητικών ιδεών για τις ικανότητες και την αυτοεικόνα τους, π.χ. μπορούν να διορθώνουν εκφράσεις των παιδιών όπως «δεν είμαι αρκετά έξυπνος για να περάσω στο πανεπιστήμιο» με άλλες«έχω διαβάσει και θα κάνω το καλύτερο δυνατό που μπορώ».

 

 

Πώς το coaching βοηθάει τους έφηβους να κοινωνικοποιηθούν;

Κάθε άνθρωπος εκδηλώνει την ανάγκη του «ανήκειν» από τη γέννησή του κιόλας. Η ανάγκη αυτή είναι πιο έντονη στην πληθυσμιακή ομάδα των εφήβων. Ο έφηβος χρειάζεται να νιώθει ότι είναι μέλος μιας ομάδας μέσω της οποίας θα λαμβάνει την απαιτούμενη συναισθηματική ασφάλεια.

Οι κοινωνικές σχέσεις και οι καθημερινές επαφές με άλλους ανθρώπους βοηθούν του έφηβους να εξελιχθούν τόσο σωματικά όσο και πνευματικά. Μέσα από την αλληλεπίδρασή τους με τους συνομηλίκους τους αναγνωρίζουν τον εαυτό τους, δομούν την προσωπικότητα και τα όριά τους, αναπτύσσουν την κοινωνική τους ταυτότητα, μαθαίνουν και κατανοούν αφηρημένες έννοιες όπως η ανιδιοτέλεια, η συμμετοχικότητα, η ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη. Επίσης, μελέτες στην ψυχονευροανοσολογία έδειξαν ότι όσο μεγαλύτερο είναι το κοινωνικό δίκτυο ενός έφηβου, τόσο πιο πολύ ενισχύεται το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού του. Ωστόσο, η δημιουργία κοινωνικών επαφών δεν είναι μία απλή διαδικασία. Για να επιτευχθεί μια διαπροσωπική σχέση θα πρέπει οι  έφηβοι να έχουν αναπτύξει δομές (κοινωνικές, συναισθηματικές κ.α.), ήδη από την παιδική τους ηλικία με αφετηρία το οικογενειακό τους περιβάλλον.

Οι έφηβοι του 21ου αιώνα βρίσκονται εγκλωβισμένοι στη δίνη του σύγχρονου τρόπου ζωής και αυτό τους οδηγεί στο να αντλούν την ψυχική τους ενέργεια όχι μέσα από την επαφή τους με τους άλλους ανθρώπους αλλά από τα εικονικά υποκατάστατα της τεχνολογίας. Έχει χαθεί το «αξιακό» τους σύστημα και έχουν μειωθεί οι κοινωνικές συναναστροφές. Οι διαπροσωπικές σχέσεις έχουν αποδομηθεί, η μοναξιά ταλανίζει καθημερινά ολοένα και περισσότερους ανθρώπους. Έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ πέντε χωρών – Ελλάδα, Πορτογαλία, Αγγλία, Ισπανία και Ολλανδία- έδειξαν πως οι Έλληνες παρουσιάζουν τα χαμηλότερα επίπεδα στενής κοινωνικής δικτύωσης και κοινωνικών συναναστροφών.

Οι κοινωνικές δυσλειτουργίες εάν δεν αντιμετωπιστούν εγκαίρως, ενδέχεται, να οδηγήσουν σε σοβαρές παρεκκλίσεις και διαταραχές. Η έλλειψη κοινωνικών-διαπροσωπικών δεξιοτήτων, η αδυναμία συνεργασίας με τους άλλους, η αδυναμία συγκέντρωσης και προσαρμογής στους κανόνες οργανωμένων δραστηριοτήτων, οι υπερβολικές αναστολές και η έντονη κοινωνική απόσυρση συνιστούν ένα ευρύ πλέγμα κοινωνικών δυσλειτουργιών. Ο έφηβος έχει ανάγκη να ανακαλύψει το σκοπό της ζωή του και αυτό θα επιτευχθεί  αποτελεσματικά μέσα από την δημιουργία  υγιών κοινωνικών δεσμών. Το coaching θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό εργαλείο για την βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων των εφήβων. Θα μπορούσε να συμβάλει στην επιτυχή διαδικασία της επικοινωνίας, στην ενδυνάμωση της ψυχικής ανθεκτικότητας, στη μείωση του κοινωνικού αποκλεισμού, της περιθωριοποίησης και της αδυναμίας προσαρμογής των εφήβων με την διαφορετικότητα.

Το coaching θα μπορούσε να βοηθήσει τους εφήβους να δραστηριοποιηθούν, καθώς πρόκειται για μια διαδραστική διαδικασία. Εστιάζει στο «εδώ και τώρα», στον αυτοπροσδιορισμό του εφήβου που αυτό επιτυγχάνεται από τη συνεργατικότητα και την εμπιστοσύνη. Ο coach βοηθάει τον έφηβο να ανακαλύψει-συνειδητοποιήσει που βρίσκεται αυτή τη χρονική στιγμή και που επιθυμεί να πάει. Στην συνέχεια, μαζί με τον έφηβο χτίζουν βήμα βήμα την διαδικασία επίτευξης του στόχου προκειμένου ο έφηβος να  εξελιχθεί. Η δυαδική αυτή σχέση αποτελεί τα θεμέλια για την υγιή κοινωνικοποίηση του εφήβου καθώς και την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων καθώς χτίζεται μια σχέση εμπιστοσύνης που συγκατασκευάζεται και από τα δυο μέλη. Επομένως, μέσα από αυτή τη διαδικασία ο έφηβος αναγνωρίζει το «δούναι και λαβείν», μαθαίνει το να σχετίζεται με τους άλλους καθώς και την αξία των σχέσεων στην ζωή του. Πράγματι, μέσα από αυτή τη διαδικασία οι έφηβοι κατανοούν τις έννοιες αυτές οι οποίες είναι πολύπλοκες και ευαίσθητες για τον εφηβικό ψυχισμό αλλά και πολύ σημαντικές για μία υγιής ενήλικη βιωσιμότητα.

Η κοινωνικοποίηση δεν επέρχεται μόνο μέσω κοινών απλών στρατηγικών αλλά κυρίως μέσα από την κινητοποίηση και στην ενδυνάμωση της εφηβικής ταυτότητας. Ο έφηβος μπορεί να ανασύρει το δικό του ατομικό υλικό, μέσα από τη δική του ξεχωριστή προσωπική βιβλιοθήκη και να βρει όλες του τις αρετές, ικανότητες, ταλέντα. Εν συνεχεία να τις χρησιμοποιήσει για την υλοποίηση των πετυχημένων και ουσιαστικών σχέσεών του. Επιπλέον, θα βοηθήσει τον έφηβο να οργανώσει τη σκέψη του και να φέρει στην επιφάνεια τις επιθυμίες του, να τις οραματιστεί, να τις λεκτικοποιήσει και τέλος να τις πραγματοποιήσει.

Σχηματικά η διαδικασία περιλαμβάνει τα εξής τρία στάδια: συνειδητοποίηση, ενεργοποίηση και αλλαγή! Ο coach είναι ένας προπονητής για τον έφηβο, ένας καθοδηγητής ο οποίος δεν παρεμβαίνει, δεν δίνει λύσεις αλλά ο ρόλος του είναι ως μεσολαβητής να διευκολύνει τον έφηβο να ακολουθήσει αυτή τη διαδικασία. Η βασική αρχή του coaching διαφοροποιείται από την ψυχοθεραπεία. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για μια τέχνη-τεχνική και όχι θεραπεία, γεγονός που  δεν τρομάζει ούτε τους γονείς αλλά ούτε και τους ίδιους τους έφηβους, διότι είναι απαλλαγμένο από στερεότυπα και προκαταλήψεις.

Η ευτυχία δεν κυκλοφορεί σε «χάπι». Οι έφηβοι πρέπει να εκπαιδευτούν προκειμένου να διεκδικήσουν την ευτυχία τους,  χρησιμοποιώντας οι ίδιοι τις δικές τους δυνάμεις. Ο coach δεν δίνει λύσεις αλλά παρέχει ένα σταθερό πλαίσιο για να μπορέσει ο έφηβος να εφεύρει και να ανακαλύψει μόνος του τις δυνάμεις και ικανότητες. Όπως αναφέρει και μια κινέζικη παροιμία, «αν θέλεις να βοηθήσεις έναν φτωχό μην του δίνεις ένα ψάρι, αλλά μάθε του να ψαρεύει». Το coaching δεν σου προσφέρει το ψάρι αλλά σε «μαθαίνει» πως να ψαρεύεις μόνος σου!

Πώς τα ομαδικά προγράμματα ενισχύουν την κοινωνική προσαρμογή και τη προσωπική ταυτότητα των παιδιών;

Οι ομάδες συνομήλικων αποτελούν ένα ισχυρό σύστημα, το οποίο σε συνδυασμό με το οικογενειακό περιβάλλον του παιδιού, επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη συναισθηματική και διανοητική εξέλιξή του. Τα παιδιά και οι έφηβοι μέσα από αυτές, διαμορφώνουν την ταυτότητα τους, καθρεφτίζοντας πολλαπλές πτυχές του εαυτού τους στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.

Η κάθε ηλικιακή φάση (προσχολική ηλικία, σχολική ηλικία, εφηβεία) αποτελεί μοναδική και ξεχωριστή στιγμή για την ολική ανάπτυξη του ανθρώπου. Ο κύκλος της ζωής μας χαρακτηρίζεται από ένα συνονθύλευμα αλλαγών ανάλογα με την ηλικία που διανύουμε. Ο ευτυχισμένος και υγιής ενήλικας χρειάζεται να διανύσει τις προηγούμενες φάσεις ζωής αλώβητα, χωρίς προσκολλήσεις και καθηλώσεις. Η συμβολή της ομάδας είναι διαφορετική, αλλά εξίσου σημαντική για κάθε ηλικία.

Όπως αναφέρει και ο Σαίξπηρ: «όλοι σε αυτή τη σκηνή, πρέπει να παίξουμε κάποιο ρόλο», απλά εμείς θα προσθέσουμε ότι ο «ρόλος» που καλούμαστε να παίξουμε στη ζωή μας είναι σημαντικό να συνάδει με την ηλικία μας και να μπορούμε να τον αφήνουμε πίσω μας με αγάπη και αποδοχή πριν περάσουμε στον επόμενο: ρόλος παιδιού, εφήβου, άντρα, γυναίκας, συντρόφου, συζύγου, παππού, γιαγιάς.

Η προσχολική ηλικία αποτελεί μια μοναδική και ξεχωριστή περίοδο στη ζωή του παιδιού. Η ζωή τους αυτήν την περίοδο, εξαρτάται από την ζωή των άλλων. Η ανάγκη για φροντίδα και προστασία είναι υψίστης σημασίας. Μέσα από τα πρώτα αυτά χρόνιας της ζωής το βρέφος – παιδί κατακτά το μεγαλύτερο ποσοστό γνωστικών ικανοτήτων και διαμορφώνει ήδη μια προσωπικότητα, καθώς αυτή την περίοδο θέτονται οι βάσεις του για τα μετέπειτα χρόνια της ζωής του. Το βρέφος – παιδί διαθέτει ατομικούς μηχανισμούς μάθησης, οι οποίοι είναι σημαντικό να ενισχυθούν. Μαθαίνει μέσα από τη διερεύνηση, το παιχνίδι και τη συζήτηση. Κατά την πρώτη αυτή φάση της ζωής του χρειάζεται όρια και ρουτίνες για να νιώθει ασφάλεια και να αφήνεται ελεύθερο να εξερευνά το περιβάλλον του ώστε να αναπτυχθεί και να μάθει. Το παιχνίδι παρουσιάζεται σε πολλές μορφές ανάλογα με το εξελικτικό στάδιο του παιδιού (συμβολικό, οικοδομικό, δραματικό, φανταστικό, κινητικό, δημιουργικό).

Μέσω της συμμετοχής τους στην ομάδα, τα παιδιά μπορούν να εξελιχθούν σε όλους τους τομείς. H ομάδα συμβάλει στην ανάπτυξη εννοιών όπως η περιέργεια, η φαντασία, η δημιουργικότητα, η εφευρετικότητα, η επιμονή, η επιθυμία για πειραματισμό, η εποικοδομητική επιδεκτικότητα στο λάθος, το ρίσκο, η αποτυχία και η κριτική.

Αναλυτικότερα οι ομάδες προσχολικής ηλικίας στοχεύουν στην ανάπτυξη της προσωπικής και κοινωνικής συνειδητοποίησης (ανεξαρτησία,  αυτοεξυπηρέτηση,  προσωπική υγεία και ασφάλεια, σχέσεις, ταυτότητα, φύλο και συνεργασία), της συναισθηματικής ισορροπίας (κατανόηση, αποδοχή και έκφραση συναισθημάτων, δεξιότητες επιβίωσης, αναγνώριση του εαυτού ως ξεχωριστή οντότητα, σχέσεις εμπιστοσύνης), των κινητικών ικανοτήτων (έλεγχος του σώματος, συντονισμός π.χ. χεριού – ματιού , ποδιού – ματιού, σταθερότητα, ισορροπία π.χ. τρέξιμο, πέσιμο, πιάσιμο), της γνωστικής ανάπτυξης (μνήμη, σκέψη, αντίληψη, προσοχή, γλώσσα, φαντασία, περιέργεια).

Το πέρασμα από τη προσχολική ηλικία στην σχολική αφήνει πίσω του την πληρότητα της αθωότητας και προσκαλούμε την γέννηση του «εγώ» που ταράζει την μέχρι τώρα αρμονία του παιδιού. Φεύγει σιγά-σιγά από την ασφάλεια των σημαντικών άλλων και ψάχνει να βρει την δική του ασφάλεια μέσα σε ένα πλήθος ατόμων. Τα παιδιά έχουν έντονο το στοιχείο του εγωκεντρισμού και του άγχους αποδοχής και διαφορετικότητας. Η αλληλοαποδοχή μέσα από μία ομάδα παιδιών, η οποία αποτελείται από άτομα τα οποία διαφέρουν μεταξύ τους στις δεξιότητες, στο χαρακτήρα, στη θρησκεία, στο φύλο, στην εθνικότητα καθώς και σε άλλα στοιχεία αποτελεί ισχυρό αντίδοτο στο άγχος τους. Η παρέα με τους συνομηλίκους τα αποσυμπιέζει και τα εκτονώνει.

Η δραστηριότητα στις ομάδες είναι το κύριο μέσο επικοινωνίας ώστε να σχετιστούν τα μέλη της ομάδας μεταξύ τους, τη στιγμή που νιώθουν κάτι κοινό και μοιράζονται μια κοινή εμπειρία. Η δραστηριότητα χρησιμοποιείται ως μέσο θεραπείας, για να δημιουργηθούν δηλαδή οι γέφυρες επικοινωνίας, να βελτιωθεί κατόπιν η επικοινωνία και τέλος να διευκολυνθούν οι αλληλαντιδράσεις τους, οι οποίες συμβάλουν στη διορθωτική εμπειρία του παιδιού και στη δημιουργία ικανοποιητικών σχέσεων με τους άλλους.

Τα μέλη της ομάδας μπορούν να πειραματιστούν και να μοιραστούν το συναίσθημα τους μάλλον, παρά να «μιλούν» για ένα συναίσθημα. Μπορούν να βιώσουν και να μοιρασθούν τα συναισθήματα που αυξάνουν την ομαδική αλληλαντίδραση και να διεγείρουν την ομαδική εξερεύνηση συναισθημάτων, σκέψεων και συμπεριφοράς.

Στις ομάδες, η διήγηση ενός παραμυθιού ή μιας ιστορίας, η αυθόρμητη γραφή, τα γνωστικά παιχνίδια, η παρακολούθηση ενός βίντεο και το παιχνίδι ρόλων είναι τα μέσα-εργαλεία που χρησιμοποιούνται ώστε τα μέλη να συμμετέχουν ενεργά μέσα στην ομάδα προκειμένου να  εξελιχθούν υγιώς σε όλους τους τομείς.

Συγκεκριμένα οι τομείς ανάπτυξης των παιδιών που δίνεται έμφαση στην σχολική ηλικία είναι ο γνωστικός, κοινωνικός – συναισθηματικός τομέας.

Η εφηβεία είναι άλλη μία ηλικία γεμάτη προκλήσεις. Μια πάλη τρομερή πραγματοποιείται ανάμεσα στο παιδί που αφήνουμε πίσω μας και στον εν δυνάμει ενήλικα που καλωσορίζουμε. Οι έφηβοι συχνά συναντούν ως κύριο εμπόδιο της εξελικτικής τους πορείας τις έντονες ναρκισσιστικές τάσεις που τους κατακλύζουν, τη δυσκολία δημιουργίας της νέας τους ταυτότητας, τις έντονες συγκρούσεις με τους ενήλικες γονείς. Οι δυσκολίες αυτές πολλές φορές παρεμποδίζουν την επιθυμία τους για συνύπαρξη και τους οδηγεί σε μοναχικά μονοπάτια, αφού δεν τους αφήνει συχνά να δουν κάτι πέρα από τον εαυτό τους. Ενοχές, οργή και έντονη κυκλοθυμία τους κυριεύει.Η κύρια αναπτυξιακή απαίτηση της εφηβείας είναι η απόκτηση ταυτότητας: να διαμορφώσει δηλαδή μια εσωτερική εικόνα για τον εαυτό του, ως πρόσωπο, και για το ρόλο που θα διαδραματίσει μέσα στην κοινωνία ως άτομο. Να δώσει με άλλα λόγια μια απάντηση στα ερωτήματα «ποιος είμαι», «τι θέλω».

Σκοπός των ομάδων δεν είναι να εξαλείψουμε τις διαφορές αλλά να επιτρέψουμε σε όλα τα παιδιά αλλά και σε όλους τους εφήβους να ανήκουν σε μία ομάδα, η οποία επικυρώνει και εκτιμά την ατομικότητά τους.

Σκοπός της ομάδας εφήβων είναι η κοινωνική προσαρμογή του εφήβου, η εκμάθηση του να σχετίζεται σε συνομήλικο – ενήλικο επίπεδο και η δημιουργία  και ενίσχυση της προσωπικής του ταυτότητας.

Η ομαδική διαδικασία θεωρείται η πλέον ενδεδειγμένη μορφή «θεραπείας» για τους εφήβους. Μέσω της δομής της, τους κανόνες λειτουργίας, την παρουσία του θεραπευτή και την επικοινωνία που αναπτύσσεται, εμπλέκει τον έφηβο σε μια δομημένη διαδικασία, η οποία έχει ως στόχο τη διαμόρφωση υγιέστερης δομής του εφήβου και τη διαμόρφωση και εξέλιξη της ταυτότητας του μέσω της αποδοχής των ήδη υπαρχόντων χαρακτηριστικών του, αλλά και των αλλαγών που επέρχονται. Μέσω της ανάπτυξης της ομάδας, ο έφηβος έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί ικανοποιητικές και διαπροσωπικές σχέσεις, να αναλαμβάνει ευθύνες, να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες των άλλων (συνομηλίκων και ενηλίκων) και να αποδέχεται τις συνέπειες της συμπεριφοράς του.

Οι έφηβοι πολλές φορές έχουν δυσκολία να δημιουργήσουν έντονες ή ικανοποιητικές διαπροσωπικές σχέσεις με τους συνομηλίκους τους ή τους ενηλίκους. Ενώ λοιπόν ζουν απότομες αλλαγές στην ψυχοσυναισθηματική τους εξέλιξη και προετοιμάζονται για νέους ρόλους στην προσωπική και κοινωνική τους ζωή, ταυτόχρονα φαίνονται να δυσκολεύονται στη δημιουργία διαπροσωπικών σχέσεων. Όπως είναι φυσικό διακατέχονται από συναισθήματα απομόνωσης απομάκρυνσης, κρίσης ταυτότητας ή και σύγχυση ταυτότητας.

Η ομάδα καθιστά δυνατή τη μετάθεση των άλυτων συγκρούσεων με τους γονείς και την εξάρτηση από αυτούς στην ομάδα συνομηλίκων. Επιτρέπει, χάρη στην παρουσία των συνομηλίκων, την επανεπεξεργασία και ανάδυση της διαδικασίας εξέλιξης ταυτότητας, τόσο ομαδικής όσο και ατομικής. Είναι σημαντικό για έναν έφηβο να αναγνωρίζει τον εαυτό του σε ένα σύστημα αξιών, ενδιαφερόντων, ιδεών ή και αυθεντικότητας της ομάδας στο σύνολο της. Επιπλέον, μέσα στην ομάδα του δίνεται η δυνατότητα να αντιμετωπίσει την εσωτερική σύγκρουση και να διαπραγματευτεί την επιθυμία του να είναι όμοιος με τους άλλους ή και να ενωθεί ή να συγχωνευτεί μαζί τους.

Η εξέλιξη των εφήβων αποτελεί διεργασία δυναμική με συνεχείς και συνεχιζόμενες αλληλεπιδράσεις. Η συμμετοχή των εφήβων σε ομάδα, όταν βασίζεται σε συγκεκριμένες και ξεκάθαρες αρχές και γίνεται σε ένα κατάλληλο «υποστηρικτικό θεραπευτικό πλαίσιο» μπορεί να οδηγήσει στην πρόοδο των εξελικτικών διεργασιών.

Η ένταξη των παιδιών προσχολικής και σχολικής ηλικίας αλλά και των εφήβων μέσα σε «ψυχοεκπαιδευτικές» ομάδες , σε «ομάδες πολλαπλών δραστηριοτήτων»  αλλά και «ψυχοθεραπευτικές» ομάδες, αποτελεί βασική πηγή ψυχοκοινωνικής εκπαίδευσης, ανάπτυξης και θεραπείας. Η ομάδα αποτελεί το νήμα που συνδέει το «εγώ» με τους «άλλους».

Εκπαίδευση στο παιδικό ιχνογράφημα house-tree–person-family, D-10 Τεστ Μουτζούρας

Περιγραφή:Εκπαίδευση στις Προβολικές Δοκιμασίες (C.A.T.,T.A.T.)
Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου θα αναλύσουμε:

  • Κοινωνικά και δεοντολογικά θέματα που αφορούν τα αξιολογητικά tests και το ρόλο του ψυχολόγου στη διαδικασία αξιολόγησης και παρέμβασης
  • Η τεχνική του σχεδίου
  • Οδηγίες – τρόποι χορήγησης του τεστ
  • Βαθμολόγηση του τεστ
  • Αξιολόγηση του τεστ
  • Τρόποι ερμηνείας των αποτελεσμάτων του τεστ
  • Τρόποι συγγραφής και γραπτής παρουσίασης των αποτελεσμάτων του τεστ
  • Μελέτη κλινικών περιπτώσεων

Πληροφορίες:
H Εκπαίδευση στo παιδικό ιχνογράφημα house – tree – person – family, D-10, Τεστ Μουτζούρας, πραγματοποιείται αποκλειστικά σε Ψυχολόγους, οι οποίοι είναι κάτοχοι άδειας ασκήσεως επαγγέλματος.
Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια υλοποιούνται είτε ατομικά είτε σε μικρές ομάδες και πραγματοποιούνται καθ’όλη τη διάρκεια του έτους.

Εισηγήτρια:  
Φραντζέσκα Καραγιάννη (Βιογραφικό)
MSc Κλινική Ψυχολόγος Παιδιών και Εφήβων, Ειδική Παιδαγωγός. Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.. Μέλος της Διεθνούς Ένωσης για την Σχεσιακή Ψυχανάλυση και Ψυχοθεραπεία, Επιστημονική Υπεύθυνη της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων.

Τόπος Διεξαγωγής: 
Στις εγκαταστάσεις του Πρότυπου Ψυχοπαιδαγωγικού Κέντρου «Εύνοια».
Διεύθυνση: Καποδιστρίου 10, Νέα Ερυθραία, Αθήνα
Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 213 044 5528

Εκδήλωση Ενδιαφέροντος και δηλώσεις συμμετοχής:  
Mέσω της φόρμας επικοινωνίας, στο email info@eunoiapsy.gr, ή τηλεφωνικά στο 213 044 5528.

Εκπαίδευση στις Προβολικές Δοκιμασίες (C.A.T.,T.A.T.)

Εκπαίδευση στις Προβολικές Δοκιμασίες (C.A.T.,T.A.T.)

Περιγραφή:Εκπαίδευση στις Προβολικές Δοκιμασίες (C.A.T.,T.A.T.)
Μέσω των Προβολικών Δοκιμασιών  (C.A.T. και Τ.A.T.)  αξιολογείται το ψυχολογικό προφίλ και  λειτουργικότητα του εκάστοτε παιδιού-εφήβου. Βοηθάει στην κατανόηση των ενδοψυχικών συγκρούσεων που μπορεί να βιώνει, σε σχέση με τους γονείς, τα αδέρφια, τους συνομηλίκους μεταξύ άλλων, καθώς και αξιολογεί και τις πλευρές της προσωπικότητας του. Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου θα αναλύσουμε:

  • Κοινωνικά και δεοντολογικά θέματα που αφορούν τα αξιολογητικά tests και το ρόλο του ψυχολόγου στη διαδικασία αξιολόγησης και παρέμβασης
  • Βασικά γνωρίσματα των προβολικών τεχνικών
  • Είδη προβολικών τεχνικών
  • Οδηγίες και τρόποι χορήγησης του τεστ
  • Τρόποι αξιολόγησης
  • Τρόποι ερμηνείας των αποτελεσμάτων του τεστ
  • Τρόποι συγγραφής και γραπτής παρουσίασης των αποτελεσμάτων του τεστ
  • Μελέτη Κλινικών Περιπτώσεων

Πληροφορίες:
H Εκπαίδευση στις Προβολικές Δοκιμασίες (C.A.T. και T.A.T), πραγματοποιείται αποκλειστικά σε Ψυχολόγους, οι οποίοι είναι κάτοχοι άδειας ασκήσεως επαγγέλματος.
Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια υλοποιούνται είτε ατομικά είτε σε μικρές ομάδες και πραγματοποιούνται καθ’όλη τη διάρκεια του έτους.

Εισηγήτρια:  
Φραντζέσκα Καραγιάννη (Βιογραφικό)
MSc Κλινική Ψυχολόγος Παιδιών και Εφήβων, Ειδική Παιδαγωγός. Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.. Μέλος της Διεθνούς Ένωσης για την Σχεσιακή Ψυχανάλυση και Ψυχοθεραπεία, Επιστημονική Υπεύθυνη της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων.

Τόπος Διεξαγωγής: 
Στις εγκαταστάσεις του Πρότυπου Ψυχοπαιδαγωγικού Κέντρου «Εύνοια».
Διεύθυνση: Καποδιστρίου 10, Νέα Ερυθραία, Αθήνα
Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 213 044 5528

Εκδήλωση Ενδιαφέροντος και δηλώσεις συμμετοχής:  
Mέσω της φόρμας επικοινωνίας, στο email info@eunoiapsy.gr, ή τηλεφωνικά στο 213 044 5528.

Εκπαίδευση στις Ελληνικές Κλίμακες Νοημοσύνης Wechsler για παιδιά και έφηβους – WISC III

Το WISC-III είναι η τελευταία έκδοση της γνωστής κλίμακας νοημοσύνης για παιδιά

Περιγραφή:
Το WISC-III είναι η τελευταία έκδοση της γνωστής κλίμακας νοημοσύνης για παιδιά, Wechsler Intelligence Scale for Children, η οποία έχει σταθμιστεί για τα ελληνικά δεδομένα.  Για παιδιά σχολικής ηλικία χορηγείται το ψυχομετρικό εργαλείο WISC-III. Το WISC-III αξιολογεί τη γνωστική ικανότητα παιδιών και εφήβων, μέσο δυο διόδων επικοινωνίας, της ακουστικής-γλωσσικής και της οπτικό-κινητικής και απευθύνεται  σε παιδιά ηλικίας 6-16 ετών.

Η αξιολόγηση βοηθά τον ειδικό, όχι μονάχα να διερευνήσει κάποια πιθανή δυσκολία, αλλά και να κατασκευάσει μία στοχοθετημένη παρέμβαση. Μία παρέμβαση για να είναι αποτελεσματική και να φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα χρειάζεται πρώτα μία αναλυτική αξιολόγηση όλων των πτυχών του παιδιού. Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου θα αναλύσουμε:

  • Κοινωνικά και Δεοντολογικά Θέματα που αφορούν τα Αξιολογητικά test και το ρόλο του Ψυχολόγου στη διαδικασία Αξιολόγησης και Παρέμβασης
  • Οδηγίες – Τρόποι Χορήγησης του Τεστ
  • Βαθμολόγηση του Τεστ
  • Αξιολόγηση και σύγκριση Λεκτικών και Πρακτικών Υποδοκιμασιών
  • Λεκτικές Υποδοκιμασίες (Πληροφορίες, Ομοιότητες, Κατανόηση, Αριθμητική, Λεξιλόγιο, Μνήμη Αριθμών)
  • Πρακτικές Υποδοκιμασίες (Συμπλήρωση Εικόνων, Κωδικοποίηση, Σειροθέτηση Εικόνων, Σχέδια με Κύβους, Συναρμολόγηση Αντικειμένων, Σύμβολα, Λαβύρινθοι)
  • Τρόποι ερμηνείας των αποτελεσμάτων των κλιμάκων του Τεστ.
  • Τρόποι συγγραφής και γραπτής παρουσίασης των αποτελεσμάτων του Τεστ
  • Μελέτη Κλινικών Περιπτώσεων

Το WISC-II είναι η τελευταία έκδοση της γνωστής κλίμακας νοημοσύνης για παιδιά

Πληροφορίες:
H Εκπαίδευση στις Ελληνικές Κλίμακες Νοημοσύνης Wechsler για παιδιά και έφηβους – WISC III, πραγματοποιείται αποκλειστικά σε Ψυχολόγους, οι οποίοι είναι κάτοχοι άδειας ασκήσεως επαγγέλματος.
Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια υλοποιούνται είτε ατομικά είτε σε μικρές ομάδες και πραγματοποιούνται καθ’όλη τη διάρκεια του έτους.

Εισηγήτρια:  
Φραντζέσκα Καραγιάννη (Βιογραφικό)
MSc Κλινική Ψυχολόγος Παιδιών και Εφήβων, Ειδική Παιδαγωγός. Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων από τον Ε.Ο.Π.Π.Ε.Π.. Μέλος της Διεθνούς Ένωσης για την Σχεσιακή Ψυχανάλυση και Ψυχοθεραπεία, Επιστημονική Υπεύθυνη της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας Αυτιστικών Ατόμων.

Τόπος Διεξαγωγής: 
Στις εγκαταστάσεις του Πρότυπου Ψυχοπαιδαγωγικού Κέντρου «Εύνοια».
Διεύθυνση: Καποδιστρίου 10, Νέα Ερυθραία, Αθήνα
Τηλέφωνο Επικοινωνίας: 213 044 5528

Εκδήλωση Ενδιαφέροντος και δηλώσεις συμμετοχής:  
Mέσω της φόρμας επικοινωνίας, στο email info@eunoiapsy.gr, ή τηλεφωνικά στο 213 044 5528.

Παιδική Κακοποίηση: Ο Φυλακισμός της ψυχής

παιδική κακοποίηση,ψυχικό,τραύμα,πληγή,πόνος

Η παιδική κακοποίηση είναι ένα ψυχικό τραύμα, μια πληγή ανοιχτή που δεν κλείνει, παρά μόνο, κάποια στιγμή, σταματά να αιμορραγεί. Ο πόνος που εισπράττουν τα παιδιά αποθηκεύεται, τα συναισθήματά τους μένουν στο σώμα τους και βρίσκονται σε ετοιμότητα για να ενεργοποιηθούν, όταν βρεθούν υπόλογα σε μια παρόμοια κατάσταση. Η κακοποίηση δεν φέρει μόνο συνέπειες στο σώμα, αλλά και στην ψυχή, όχι μονάχα στο «τώρα», αλλά και στο «αύριο».  Το παιδί-θύμα ενδέχεται να μετατραπεί σε ενήλικα θύτη. Το φάσμα της κακοποίησης δεν περιλαμβάνει μόνον τη σωματική, αλλά και την συναισθηματική και τη σεξουαλική βία, καθώς και την παραμέληση.

Παιδική βία, ένα διαχρονικό φαινόμενο

Η παιδική βία δεν είναι ένα σύγχρονο φαινόμενο. Αν ανατρέξουμε πολλά χρόνια πίσω, όπου οι Σπαρτιάτες πετούσαν τα άρρωστα παιδιά τους στον Καιάδα, καθώς και στα παραδείγματα τις μυθολογίας όπως η Ήρα, που δεν δίστασε να ξεφορτωθεί τον Ήφαιστο, διότι ήταν κουτσός και άσχημος, πετώντας τον από τον Όλυμπο, θα επιβεβαιώσουμε, πως η βία ήταν ανέκαθεν παρούσα. Ο ξυλοδαρμός ή/και οι προσβολές επιπροσθέτως, αποτελούσαν μέσο διαπαιδαγώγησης για αρκετά χρόνια και θεωρούνταν μη τιμωρητική συμπεριφορά.

Σήμερα, τα στατιστικά στοιχεία φανερώνουν μια σημαντικά ανοδική πορεία της παιδικής κακοποίησης. Αυτή όμως η αύξηση κατά πόσο είναι αντικειμενική; Η βία προϋπήρχε, απλά οι άνθρωποι εθελοτυφλούσαν, ενώ όσες περιπτώσεις  ήταν γνώστες τις φύλαγαν σαν επτασφράγιστο μυστικό. Μαρτυρίες παιδιάτρων αναφέρουν ότι έχουν συναντήσει σε πολύ υψηλά ποσοστά περίπου 60% στους νοσοκομειακούς χώρους κακοποιημένα παιδιά, κατά τη διάρκεια της καριέρας τους.

Η έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού στην Ελλάδα σε δείγμα 12.000 παιδιών,  ΣΤ’ Δημοτικού, Α’ Γυμνασίου και Α’ Λυκείου, σε σχολεία της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και της Κρήτης, έδειξε ότι ένας στους δύο μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου έχει υποστεί σωματική βία και ένα στα δέκα παιδιά έχει υποστεί σεξουαλική βία κατά τη διάρκεια μόνο της τελευταίας χρονιάς. Το 76,8% των παιδιών έχουν υπάρξει θύματα της σωματικής έναντι του 16,2% αυτών που έχουν δεχτεί σεξουαλική βία κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας. Τα ανωτέρω ποσοστά και παράλληλα τα στατιστικά στοιχεία με 4.500 αναφορές κακοποίησης ή παραμέλησης που καταγράφηκαν στην Αττική και την Κρήτη, το 2010, επιβεβαιώνουν μια έξαρση αν και είναι ευρέως γνωστό ότι οι περισσότερες κακοποιήσεις δεν γνωστοποιούνται ποτέ στις αρμόδιες αρχές. Ενδεικτικά είναι τα ερευνητικά αποτελέσματα  που αποκαλύπτουν πως μόνον το 1% των περιπτώσεων κακοποίησης ή παραμέλησης παιδιών καταγράφεται στις Αρχές.

Ποιοι «διεκδικούν» το ρόλο του θύτη;

Οι γονείς τις περισσότερες φορές  είναι τα  πρόσωπα που επωμίζονται αυτόν τον ρόλο, με κυρίαρχο αυτό της μητέρας. Αξίζει να σημειωθεί ότι, αυτοί οι άνθρωποι κουβαλάνε ένα βεβαρημένο άλυτο ψυχοσωματικό παρελθόν, καθώς πρόκειται για άτομα επίσης κακοποιημένα, ψυχικά ασθενή, χρήστες ουσιών ή αλκοόλ ή απλά συναισθηματικά ανεπαρκή. Η κοινωνικοοικονομική και μορφωτική κατάσταση του ατόμου δεν φαίνεται να διαδραματίζει κάποιο σημαίνοντα ρόλο. Έχει παρατηρηθεί ωστόσο, ότι αυτό που διαφοροποιεί τα κοινωνικά στρώματα είναι οι μορφές της βίας που χρησιμοποιούν και όχι η ίδια η κακοποίηση. Συνήθως στα κατώτερα κοινωνικά επίπεδα, η κακοποίηση πραγματοποιείται μέσω της σωματικής και σεξουαλικής βίας, εν αντιθέσει με τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα και στους ανώτερα μορφωτικά γονείς που επιλέγουν την συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση.  Η εκδήλωση της βίας συνδέεται με ένα εσωτερικό κομμάτι του καθενός και όχι με αντικειμενικούς εξωγενείς παράγοντες.

Τα σημάδια της κακοποίησης

Η βία που δέχεται ένα παιδί δεν βλάπτει μονάχα τα αθώα παιδικά του χρόνια, αλλά επιβαρύνει ψυχικά  όλη του τη ζωή. Η παιδική κακοποίηση φέρει μεταβολές στο DNA του παιδιού. Ο Idan Shalev σε έρευνά που πραγματοποίησε στο Πανεπιστήμιο Duke απέδειξε ότι η βία καταστρέφει τα κύτταρα, με άμεση απόρροια την πρόωρη γήρανση. Η κακοποίηση γεννά επίσης άτομα με προβλήματα προσωπικότητας, κατάθλιψης, κατάχρησης και αγχώδη διαταραχή. Ο καταναγκασμός της επανάληψης στην διαιώνιση των τραυματικών καταστάσεων εμποδίζει αυτά τα άτομα να συνάψουν υγιείς σχέσεις.

Υπάρχει θεραπεία;

Η κακοποιημένη ψυχή δεν σταματάει να νοσεί, για το λόγο αυτό το άτομο χρειάζεται θεραπεία. Τα παιδιά αυτά ζουν μέσα σε ένα γυάλινο κόσμο που μονάχα εάν τον σπάσουν θα απεγκλωβιστούν. Η άρνηση της πραγματικότητας, ως ασπίδα προστασίας μπλοκάρει το «εγώ» τους, δεν τα αφήνει να αποδεσμευτούν από το φαύλο κύκλο της κακοποίησης και να δομήσουν έναν ψυχισμό εκ νέου. Ο Βρετανικού Οργανισμού Stopitnow αναφέρει ότι το 75% των παιδιών που κακοποιούνται σεξουαλικά δε θα εξωτερικεύσουν ποτέ και σε κανέναν αυτό που τους συνέβη κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Τα παιδιά-θύματα βίας δεν αποδεσμεύονται ποτέ, τα απωθημένα συναισθήματα ελλοχεύουν. Οι μακροχρόνιες ψυχοθεραπευτικές τεχνικές είναι ικανές να απελευθερώσουν και να αφυπνίσουν το «καλό κομμάτι» του παιδιού.

Πώς μπορεί να γίνει αντιληπτή η θυματοποίηση ενός παιδιού;

Τα παιδιά ρουφούν σαν σφουγγάρια ότι βλέπουν, ακούν και τα περιβάλλει. Είναι μιμητές και σπεύδουν να αναπαραστήσουν αυτό που βιώνουν. Ένα παιδί που κακοποιείται από τους γονείς, στο σχολείο ενδέχεται και αυτό να επαναλάβει το ίδιο μοντέλο, ασκώντας το ίδιο αυτή τη φορά βία σε κάποιον αδύναμο ή εύθραυστο. Περίεργες συμπεριφορές, όπως υπερκινητικότητα και επιθετικότητα ή αντίθετα απόσυρση και αντικοινωνικότητα επίσης κινούν υποψίες. Η βία εκδηλώνεται πολλές φορές μέσα από το παιχνίδι ή μέσα από μια ζωγραφιά. Τα κακοποιημένα παιδιά ζωγραφίζουν με μουντά σκούρα χρώματα και το σχέδιο τους κυριεύεται από μια ασάφεια. Η φιγούρα του θύτη συνήθως παραλείπεται ή σχεδιάζεται παραποιημένη. Στο παιχνίδι εκφράζεται η επιθετικότητα μέσα από τους ρόλους και τους διάλογους. Τα κορίτσια πέφτουν θύματα κακοποίησης 3 φορές συχνότερα από ότι τα αγόρια.

Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού

Το φαινόμενο της παιδικής κακοποίησης υπάρχει, εν δυνάμει, σε κάθε σπίτι. Όλοι οφείλουν να μην σιωπούν, διότι έτσι γίνονται και οι ίδιοι συνεργοί σε μια αποτρόπαια πράξη. Εάν κάποιος έχει παρατηρήσει κάτι ύποπτο ή έχει υπάρξει παρατηρητής μιας βίαιης σκηνής, οφείλει να το καταγγέλλει. Αρκεί να σκεφτεί ότι, η ζωή ενός παιδιού εξαρτάται από τη δική του βούληση. Υπάρχουν γραμμές άμεσης βοήθειας που απλά κάποιος μπορεί να τηλεφωνήσει έστω και ανώνυμα και να αναφέρει την καταγγελία του. Εάν έρθετε αντιμέτωποι με ένα κακοποιημένο παιδί πρέπει να είστε πολύ προσεκτικοί στον τρόπο που θα το χειριστείτε.

  • Μην το επιπλήξετε
  • Να το ενθαρρύνεται να μιλήσει για αυτά που νιώθει, χωρίς το ύφος σας να είναι ανακριτικό
  • Μην δείξετε οίκτο, αλλά δείξτε ενδιαφέρον και σεβασμό
  • Απενοχοποιήστε το παιδί, αλλά σε καμία περίπτωση μην κατηγορήσετε τον θύτη
  • Τονώστε του την αυτοπεποίθηση και βοηθήστε το να επισκεφτεί κάποιον ειδικό.

Η καλύτερη πρόληψη για την παιδική κακοποίηση είναι να καλλιεργήσεις την ενσυναίσθηση και τη συνεχής ενημέρωση των συνεπειών της.

error: Content is protected !!