Tag Archives: φοβίες

Τιμωρία: Επιβολή πειθαρχίας ή θρυμμάτισμα της προσωπικότητας;

Τιμωρία: Επιβολή πειθαρχίας ή θρυμμάτισμα της προσωπικότητας;

Η ποινή ως απόρροια μιας ανάρμοστης συμπεριφοράς ενός παιδιού για τους περισσότερους μεταφράζεται, ως τιμωρία. Συχνά η τιμωρία αποκτά μια ευεργετική σημασία για τους γονείς, καθώς πολλοί γονείς υποστηρίζουν πως μέσω αυτής περιορίζονται τα προβλήματα με τα παιδία τους. Η επιβολή όμως μιας τιμωρίας λειτούργει πάντα σωφρονιστικά; Οι γονείς πιθανόν προσφεύγουν σε αυτή, πιστεύοντας πως έτσι θα αποδυναμωθεί η αντίδραση του παιδιού τους απέναντι σε μια κακόβουλη στάση, αγνοώντας όμως ότι οι τιμωρίες ενδέχεται να φέρουν και καταστρεπτικά αποτελέσματα στην εξελικτική πορεία του παιδιού. Πράγματι, σε πολλές περιπτώσεις όπου οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με μια κατάσταση που τους προσβάλει τότε η επιβολή ποινών φαντάζει έως και λυτρωτική, καθώς η τιμωρία για αυτούς είναι μια αντανακλαστική αντίδραση απέναντι σε μια προσβλητική πράξη.

Ωστόσο, μια τιμωρητική συμπεριφορά προς τα παιδιά δεν βοηθά στην μάθηση του διδάγματος που οι γονείς θέλουν και δεν επιφέρει πάντα την επιθυμητή απήχηση. Η προσωπικότητα του κάθε παιδιού «δαμάζεται» με διαφορετικές τεχνικές. Η ευαισθησία που χαρακτηρίζει το κάθε άτομο είναι μοναδική και ιδιάζουσα. Οι γονείς οφείλουν να είναι διορατικοί απέναντι στα αποτελέσματα της εκάστοτε επιλογής τους, καθώς η τιμωρία ενδέχεται, όχι μόνο να μην έχει θετική επίδραση αλλά και να οδηγήσει το παιδί σε ένα θρυμματισμό του «εγώ» του.   

Το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο…

Η πειθαρχεία μέσω σωματικής βίας (χαστούκι, τράβηγμα μαλλιών αφτιών, κ.α.) όχι μόνον δεν επιφέρει την εκμάθηση της σημασίας και των συνεπειών  της άσχημης πράξης του παιδιού αλλά αντιθέτως επιτείνει την εκάστοτε κακή συμπεριφορά και επιφέρει μια σειρά δυσχερειών στη γνωστική και συναισθηματική λειτουργιά του παιδιού. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι, οι τιμωρητικές συμπεριφορές δεν διευκολύνουν την μάθηση του διδάγματος των πράξεων ενός παιδιού αλλά αντίθετα προκαλούν αρνητικά συναισθήματα τα οποία υπερτερούν έναντι του μηνύματος που οι γονείς επιθυμούν να μεταδώσουν στο παιδί.

Επίσης, πολλοί γονείς εκφοβίζουν τα παιδιά τους προκειμένου να συμμορφωθούν με τη χρήση απαραδέκτων τρόπων, όπως  για παράδειγμα, «εάν μιλάς άσχημα θα σε φάει ο μπαμπούλας», με αποτέλεσμα να επιφέρουν βραχυπρόθεσμα το επιθυμητό αποτέλεσμα αλλά να περιορίζουν την συναισθηματική νοημοσύνη του παιδιού και να αναπτύσσουν φοβίες

Η επιβολή της τιμωρίας ως μέσω διαπαιδαγώγησης

Οι συμπεριφορές συχνά ορισμένων παιδιών είναι τέτοιες και δημιουργούν τόσα προβλήματα που φέρνουν εκτός εαυτού ακόμα και τον πιο ήρεμο και συγκαταβατικό γονιό.  Έτσι πολλοί γονείς επικαλούνται ποικίλες τεχνικές τιθάσευσης ή τιμωρίας προκειμένου να μάθουν να υπακούουν τα απείθαρχα παιδιά τους. Στατιστικά στοιχειά αναφέρουν ότι, όχι μόνο οι Έλληνες γονείς επικαλούνται την επιβολή ποινών στα παιδιά τους για να τους επιβληθούν, αλλά πως το 60% αυτών των γονέων επιλέγουν τιμωρίες σωματικού χαρακτήρα. Οι γονείς, επομένως,  πιθανόν να καταφύγουν σε διάφορα μέσα και μεθόδους προς αποφυγήν δυσάρεστων καταστάσεων. Οι περισσότεροι όμως συχνά εφαρμόζουν παλιές «παραδοσιακές τεχνικές», σωματικές τιμωρίες, όπως το «ξύλο» στηριζόμενοι στην λαϊκή ρήση «όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος». Η άσκηση οποιασδήποτε σωματικής βίας ακόμη και όταν αυτή προορίζεται για καλό σκοπό, δεν πρέπει να θεωρείται ακίνδυνη, καθώς αφήνει τα σημάδια της διαχρονικά στον ψυχισμό ενός παιδιού. Οι γονείς άλλωστε που ακολουθούν την τακτική της σωματικής τιμωρίας των παιδιών τους π.χ. χαστούκια, ξυλιές, δεν καταστρέφει μακροπρόθεσμα μόνο την λεκτική νοημοσύνη τους, αλλά και την ικανότητα να προσαρμόζουν την συμπεριφορά τους ανάλογα με τις συνθήκες που συναντούν στη ζωή τους. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι, στην Αυστρία και στις Σκανδιναβικές χώρες, ο σωφρονισμός μέσω τις σωματικής τιμωρίας διώκεται ποινικά.

Τεχνικές συμμόρφωσης των παιδιών

Η τιμωρία είναι ένα μέσο αποδεκτό για να διαπαιδαγωγήσουν οι γονείς τα παιδιά τους, μόνον όταν αυτή χρησιμοποιείται κατάλληλα. Ο αποκλεισμός του παιδιού από τα προνόμια του, πιθανόν να είναι μια επιτυχής δράση. Δηλαδή οι απαγορεύσεις στα παιδιά, ως αντίτιμο μιας παραβατικής πράξης, είναι μια αβλαβής μέθοδος. Επομένως, οι γονείς μπορούν να απαγορεύουν στα παιδιά τους την πρόσβαση στην τηλεόραση, στο ηλεκτρονικό παιχνίδι ή σε άλλες μορφές διασκέδασης, ως απόρροια της ανυπακοής τους.

Επιπροσθέτως, μια άλλη  αποτελεσματική δράση των γονέων για τη συναίνεση των παιδιών τους μπορεί να είναι το «time out», η μέθοδος του διαλειμματος. Οι γονείς απομακρύνουν το παιδί τους από μια οικογενειακή η/και ομαδική δραστηριότητα, όταν η στάση του είναι απρεπή ή προσβλητική για τα υπόλοιπα μελή. Ωστόσο, ο χρόνος απομάκρυνσης καθορίζεται από το παιδί, δηλαδή όταν το παιδί συνειδητοποιήσει την απρεπή στάση του και ζητήσει συγγνώμη, μπορεί να επιστρέψει.  Μια άλλη τεχνική συμμόρφωσης είναι οι γονείς να θέσουν ένα συγκεκριμένο μέρος που θα πηγαίνει το παιδί εκεί για λίγα λεπτά όταν κάνει κάτι ανάρμοστο, ώστε να επεξεργαστεί την πράξη του. Ωστόσο, μια τέτοια επιβολή εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού.  Σε ένα πολύ μικρό παιδί, κάτω του ενός έτους, δεν μπορεί να δράσει αποτελεσματικά η απομόνωση του σε ένα χώρο. Η ψυχοσύνθεση ενός τόσο μικρού παιδιού πλήττεται με μια τέτοια επιβολή. Η τιμωρία, επομένως, θα φέρει προβλήματα στον ψυχισμό του παιδιού, καθώς μεταξύ άλλων θα ενισχύσει το άγχος αποχωρισμού και τις φοβίες του. Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν πολλές τεχνικές συμμόρφωσης για αυτό οι γονείς μπορούν να συμβουλευτούν κάποιον ψυχολόγο ή ειδικό παιδαγωγό για να αποφύγουν τυχόν σφάλματα.

Συμβουλές για τους γονείς:

  • Μην κρίνετε βεβιασμένα. Ανιχνεύστε τι μπορεί να κρύβεται πίσω από μια πιθανή ανάρμοστη συμπεριφορά του. Π.χ. ένα παιδί που περνά πολύ λίγο χρόνο με τους γονείς του, επιζητά αγάπη με λανθασμένους τρόπους, όπως αταξίες.
  • Μην επιπλήττετε το παιδί σας για μια άσχημη πράξη του, χρησιμοποιώντας φράσεις όπως, «είσαι κακομαθημένος», «είσαι τεμπέλης», «δεν θα σε κάνει κανένας παρέα», αλλά φράσεις όπως, «η πράξη σου ήταν άσχημη», «η συμπεριφορά σου ήταν απαράδεκτη». Δηλαδή να εστιάζετε στη πράξη του και όχι στο παιδί.
  • Φροντίστε ώστε οι τιμωρίες που βάζετε στο παιδί σας να έχουν άμεση σύνδεση με τις πράξεις τους. Π.χ. εάν το παιδί αρνείται να φάει, μην του θέσετε ως τιμωρία να μην παίξει, αλλά να μην φάει το αγαπημένο του σνακ, εάν το παιδί κάνει μια υλική ζημιά, μη του στερήσετε το αγαπημένο του σνακ αλλά το χαρτζιλίκι του, προκειμένου να αντικαταστήσετε το αντικείμενο που έσπασε.
  • Επιβάλετε τιμωρίες που να μπορούν άμεσα να εκπληρωθούν και να μην χρειάζεται έπειτα να τις ακυρώνετε η να τις διαφοροποιείτε. Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς «να μην λένε και ξελένε».
  • Μην ξεχνάτε ότι η τιμωρία είναι διαφορετική για κάθε ηλικία, παιδί και κατάσταση. Δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις, κάθε άτομο αποτελεί μια μοναδική προσωπικότητα, η συγκεκριμένη τιμωρία μπορεί να δράσει αποτελεσματικά σε κάποιο παιδί ή αντιθέτως σε κάποιο άλλο να ενισχύσει την απρεπή συμπεριφορά.
  • Θέσετε την τιμωρία άμεσα κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την εκτέλεση της ανεπιθύμητης πράξης από το παιδί και όχι ετεροχρονισμένα, διαφορετικά το παιδί θα νιώσει ότι αδικήθηκε και ανασφάλεια για τους γονείς.
  • Να σκέφτεστε ότι εκτός από την επιβολή τιμωρίας για τις απαράδεκτες πράξεις των παιδιών πρέπει να φροντίζεται και για την ενίσχυση των θετικών συμπεριφορών μέσω των αμοιβών για τις πράξεις αυτές.
  • Μην ξεχνάτε ότι η επιβολή ορίων προλαμβάνει την επιβολή τιμωριών στα παιδιά.

Νυχτερινή ενούρηση: Όταν το παιδί δεν έχει «στεγνές νύχτες»………

Νυχτερινή ενούρηση: Όταν το παιδί δεν έχει "στεγνές νύχτες"………

Πολλοί γονείς αναρωτιούνται «γιατί το παιδί μου εξακολουθεί να βρέχει το κρεβάτι του, είναι αρκετά μεγάλο;». Φαίνεται λοιπόν ότι, η νυχτερινή ενούρηση του παιδιού είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί σοβαρά αρκετούς γονείς.  H ικανότητα του παιδιού να ελέγχει τους σφιγκτήρες του οργανώνεται σταδιακά, από το τέλος του πρώτου έτους και κρίνουμε ότι έχει κατακτηθεί οριστικά μόνον εφόσον έχει γίνει αυτόματη, δηλαδή γύρω στα τρία με τέσσερα χρόνια. Ωστόσο, υπάρχουν παιδιά που για διάφορους λόγους δυσκολεύονται, κυρίως τη νύχτα, να ελέγξουν την κύστη τους, με αποτέλεσμα να αισθάνονται και τα ίδια άσχημα – αίσθημα ντροπής, ταπείνωσης, ανικανότητας αλλά και να προβληματίζουν τους γονείς, που δεν ξέρουν πώς να ελέγξουν την κατάσταση. Πως μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν το παιδί τους; ποιες οι αιτίες της νυχτερινής ενούρησης στα παιδιά; Πως μπορεί το παιδί να σταματήσει να νιώθει θύμα της «βρεγμένης νύχτας»;

Νυχτερινή ενούρηση

Η νυχτερινή ενούρηση, αποτελεί μια από τις συχνότερες διαταραχές της παιδικής ηλικίας. Το πρόβλημα της νυχτερινής ενούρησης αφορά  την ακούσια βραδινή απώλεια ούρων του παιδιού στο κρεβάτι, κατά τη διάρκεια του ύπνου του. Έρευνες αναφέρουν ότι τα παιδιά ηλικίας 3 ετών σε ποσοστό 40% έχουν τη τάση να αδυνατούν να ελέγξουν την ουροδόχο κύστη τους. Το ποσοστό αυτό μειώνεται σταδιακά με το πέρασμα των χρόνων. Το πρόβλημα της νυχτερινής ενούρησης  διακρίνεται σε «οργανική», όταν οφείλεται σε μια σωματική νόσο, όπως στον σακχαρώδη διαβήτη, σε λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος ή σε «λειτουργική», όταν δεν μπορεί να αποδοθεί σε κάποια οργανική διαταραχή. Η νυχτερινή ενούρηση χαρακτηρίζεται πρωτοπαθής, όταν το παιδί δεν έχει υπάρξει στεγνό ποτέ για διάστημα τουλάχιστον 3 κατά συνέχεια μηνών, και δευτεροπαθής, όταν το παιδί στο παρελθόν έχει υπάρξει στεγνό για ένα χρόνο. Περίπου το 75% των ενουρητικών παιδιών έχει πρωτοπαθή ενούρηση.

Πότε οι γονείς πρέπει να ανησυχήσουν;

Η νυχτερινή ενούρηση χτυπά τον κώδωνα κινδύνου μόνον όταν το παιδί έχει φτάσει προς το τέλος του 5ο έτους και η απώλεια των ούρων συμβαίνει σε συχνότητα τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα για διάστημα μεγαλύτερο από τρείς μήνες. Τα αγόρια είναι αυτά που παρουσιάζουν μεγαλύτερη επιρρέπεια, με διπλάσια ποσοστά ενούρησης σε σύγκριση με τα κορίτσια.

Που μπορεί να οφείλεται η νυχτερινή ενούρηση;

Η νυχτερινή ενούρηση πιθανολογείται να συνδέεται με την καθυστερημένη ωρίμανση της ουροδόχου κύστης του παιδιού, η κύστη του μπορεί να μην είναι αρκετά ανεπτυγμένη, ώστε να είναι ικανό να συγκρατεί τα ούρα καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Επιπλέον, το παιδί μπορεί να μην αντιλαμβάνεται ότι η κύστη του είναι γεμάτη και ότι πρέπει να σηκωθεί για να πάει στην τουαλέτα. Βέβαια, οι αιτίες της νυχτερινής ενούρησης μπορεί να είναι και ψυχογενείς, δηλαδή ενδέχεται να προέρχονται από ένα δυσλειτουργικό περιβάλλον, όπως για παράδειγμα από μια ξαφνική αλλαγή, έναν χωρισμό, έναν θάνατο κ.ά., προκαλώντας άγχος και φοβίες στα παιδιά. άγχος, φοβίες, εντάσεις στο οικογενειακό περιβάλλον, σε επανειλημμένους τσακωμούς κ.α. Ακόμα και τα προβλήματα επικοινωνίας των γονιών, οι εντάσεις, οι επανειλημμένοι τσακωμοί στο οικογενειακό περιβάλλον, μπορούν να προκαλέσουν το πρόβλημα της νυχτερινής ενούρησης στο παιδί. Πολλές φορές ακόμα και το αίσθημα ζήλιας προς ένα αδελφό μπορεί να προκαλέσουν σε ένα παιδί νυχτερινή ενούρηση, προκειμένου να προσελκύσει την προσοχή των γονιών. Η νυχτερινή ενούρηση φαίνεται να συνδέεται και με την κληρονομικότητα, καθώς έρευνες αποδεικνύουν ότι το παιδί έχει 45% πιθανότητες να παρουσιάσει νυχτερινή ενούρηση εάν είχε εμφανιστεί στο παρελθόν και σε κάποιο πρόσωπο από το οικογενειακό περιβάλλον. Επιπροσθέτως, εάν ο πατέρας του παιδιού εμφάνιζε νυχτερινή ενούρηση, τότε το ποσοστό αυξάνεται ραγδαία, 77%.

Ψυχολογικές επιδράσεις στο παιδί

Οι επιπτώσεις στην ψυχολογία του παιδιού με πρόβλημα νυχτερινής ενούρησης είναι σημαντικές. Ερευνητές όπως Van Tijen, Messer and Namdar (1998) ανέφεραν ότι η νυχτερινή ενούρηση είναι η τρίτη πιο αγχώδης εμπειρία που ένα παιδί αντιμετωπίζει μετά το διαζύγιο και τους γονικούς καβγάδες. Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν  το πρόβλημα της νυχτερινής ενούρησης βιώνουν απογοήτευση, χαμηλή αυτοεκτίμηση, αίσθηση ανωριμότητας, φόβο απέναντι στους γονείς. Επίσης, ακόμα κι αν μερικές φορές τα παιδιά δείχνουν να μην τους απασχολεί το πρόβλημα της νυχτερινής ενούρησης,  δημιουργείται το αίσθημα της ενοχής. Ενώ, τα μεγαλύτερα παιδιά παρουσιάζουν μια τάση για κοινωνική απομόνωση.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε:

  • Τα παιδιά είναι αναπτυξιακά έτοιμα να ξεκινούν αγωγή τουαλέτας στο 2ο έτος.
  • Οι γονείς δεν πρέπει να πανικοβληθούν εάν η νυχτερινή ενούρηση δεν γίνεται τακτικά και συστηματικά.
  • Οι γονείς οφείλουν να επισκεφτούν έναν παιδίατρο προκειμένου να εξεταστεί το παιδί και να βεβαιωθούν ότι δεν είναι απόρροια οργανικού προβλήματος.
  • θα βοηθούσε τους γονείς να συμβουλευτούν έναν ειδικό Παιδοψυχολόγο ή Παιδοψυχίατρο, ώστε να αξιολογήσει τα οργανικά και συναισθηματικά προβλήματα που μπορούν να προκαλούν την ενούρηση και να δουλέψει με το παιδί και τους γονείς για να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα. 

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου; 

  • Χρειάζεται μεγάλη υπομονή από τους γονείς, διότι τα παιδιά δεν έχουν έλεγχο των πράξεών τους, γίνεται ασυνείδητα. Σε μεγάλο ποσοστό αυτή η δυσκολία βελτιώνεται σταδιακά και ξεπερνιέται εν καιρό.
  • Είναι σημαντικό οι γονείς να δουλέψουν με τα παιδιά τους με κίνητρα και επιβράβευση και να μην προβούν σε οποιαδήποτε μορφή τιμωρίας.
  • Οι γονείς πρέπει να έχουν αυτοέλεγχο των δυσάρεστων συναισθημάτων τους (θυμό, νεύρα, απογοήτευση κ.α.), διότι η μη αποδοχή των παιδιών τους από αυτούς ίσως να επιμηκύνει και να δυσκολέψει το πρόβλημα.
  • Αποφύγετε να συγκρίνεται το παιδί σας με τα άλλα αδέρφια του εάν υπάρχουν ή/και με άλλα παιδιά του οικογενειακού σας περιβάλλοντος.
  • Μην πιέζετε το παιδί σας να διανυκτερεύσει σε κάποιο άλλο σπίτι εάν δεν το επιθυμεί.
  • Αναπτύξτε διάλογο μαζί με το παιδί σας. Μη μαλώνετε και μην απειλείτε το παιδί, απενοχοποιήστε το, εξηγώντας του ότι δεν φταίει το ίδιο και πως αυτό συμβαίνει και σε άλλα παιδιά της ηλικίας του.
  • Αποφύγετε να καταναλώνει το παιδί υγρά προτού πάει για ύπνο.
  • Ενθαρρύνετέ το παιδί να πάει στην τουαλέτα, ώστε να μάθει να ουρεί πριν κοιμηθεί.
  • Φτιάξτε ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα επιβράβευσης και τοποθετείστε το στον τοίχο του δωματίου του, στο οποίο θα αναγράφονται οι μέρες της εβδομάδας. Κάθε πρωί που θα ξυπνάει στεγνό θα αποκτά και από ένα αυτοκόλλητο και όταν θα κερδίσει π.χ. 5 θα λάβει και ένα δώρο το οποίο θα έχετε συμφωνήσει μαζί του.
  • Τοποθετείστε στο στρώμα ένα πλαστικό κάλυμμα.
  • Ζητήστε από το παιδί να συμμετέχει στην αλλαγή των βρεγμένων σεντονιών. Προσοχή όμως, το παιδί δεν πρέπει να το βιώσει ως τιμωρία, αλλά ως συμβολή σε μία άτυχη δική του στιγμή.
  • Ξυπνήστε το παιδί κατά τη διάρκεια της νύχτας και συνοδέψτε το στην τουαλέτα. Πιθανών, να βοηθούσε εάν μπορούσατε να το παρακολουθήσετε και να καταγράφετε τις ώρες που γίνεται το συμβάν, ώστε να το προλαβαίνετε και να το σηκώνετε έγκαιρα.
  • Προτρέψτε το παιδί κατά τη διάρκεια της ημέρας να συγκρατεί τα ούρα του για λίγο χρονικό διάστημα, διότι αυτό βοηθάει στην αύξηση χωρητικότητας της ουροδόχου κύστης.
  • Επιτρέψτε στο παιδί να βάζει πάνα κατά τη διάρκεια της νύχτας αν το επιθυμεί.

Μην ξεχνάτε..……κάθε παιδί είναι ένα μοναδικό άτομο που αναπτύσσεται και ωριμάζει με τους δικούς του προσωπικούς ρυθμούς, δώστε του χρόνο…

error: Content is protected !!