Tag Archives: έφηβοι

Οι έφηβοι αναζητούν την δημοτικότητα

­­Οι έφηβοι  αναζητούν την δημοτικότητα

Το να είσαι γονιός εφήβου δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. Σε αυτό το ηλικιακό στάδιο οι έφηβοι αισθάνονται πιεσμένοι τόσο από τις αλλαγές του σώματος τους, όσο και από τις συναισθηματικές αλλαγές τους. Αυτή η ψυχική πίεση τους ωθεί να αναπτύσσουν τον δικό τους τρόπο σκέψης,  την  ιδεολογία τους, την συμπεριφορά τους,  η οποία θα τους οδηγήσει στα επόμενα στάδια ανάπτυξης τους. Η επιδίωξη μιας «δημοτικότητας» από την πλευρά του εφήβου και η επιθυμία του να ξεχωρίσει, συχνά λειτουργεί σαν «διαβατήριο» για την κοινωνική αναγνώρισή του ανάμεσα στις παρέες, στους φίλους, στους μαθητές, στους συνομήλικους.  Ωστόσο, η έντονη ανάγκη του έφηβου για δημοφιλία, οδηγεί σε μια ψυχολογική εξόντωση και σε δυσλειτουργικές συμπεριφορές στην μετέπειτα ενήλικη ζωή του. Πίσω από κάθε «playboy» κρύβεται συνήθως ένας ευαίσθητος και ανασφαλείς άνδρας, που επιζητά τη δική του ανελλιπή αναγνώριση μέσα από μια συνεχή κατάκτηση του άλλου. Η ανεξέλεγκτη κοινωνικοποίηση των έφηβων μπορεί να βοηθά στην είσπραξη της αγάπης -που συνήθως αναζητούν από τους γονείς- από πολλά και διαφορετικά άτομα όμως, δημιουργεί συχνά ψυχικές συγχύσεις και διαταραχές.

Η Ανάγκη «Δημοτικότητας» από τους εφήβους

Οι έφηβοι,  οι οποίοι φέρουν τη ταμπέλα του «δημοφιλή», τις περισσότερες φορές, λειτουργούν με τυποποιημένες συμπεριφορές προκειμένου να συνεχίσουν να είναι αγαπητοί και αποδεχτοί από τους άλλους. Έτσι, ορισμένοι έφηβοι «μονώνουν» τα συναισθήματά τους προς αποφυγήν ενός ενδεχόμενου πόνου ή απογοήτευσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να ασκούν τρομερό έλεγχο στον εαυτό τους μη αφήνοντας να φανεί προς τα έξω κάτι δικό τους, αποκρύπτοντας τα συναισθήματα και τις προσωπικές τους σκέψεις, όχι μόνο από τους άλλους αλλά και από τον ίδιο τους τον εαυτό. Πρόκειται για την υιοθέτηση μιας συμπεριφοράς, η οποία προσφέρει στον έφηβο  ένα είδος ψευδό-προστασίας αφού πετυχαίνει να μη «δεθεί» και να εμπλακεί συναισθηματικά με κανένα πρόσωπο. Η μετάβαση από την εφηβική στην ενήλικη ζωή, λόγω της έλλειψης ικανότητας έκφρασης των συναισθημάτων, δημιουργεί μια ψυχική δυσλειτουργία στο άτομο με κυρίαρχο το αίσθημα της μοναξιάς, της ενοχής και των συμπτωμάτων κατάθλιψης.

Πως φτάνει ένας έφηβος στην «Σιωπή» των συναισθημάτων του

Η εξωτερίκευση των συναισθημάτων ενός ατόμου προϋποθέτει κατ’ αρχήν την αναγνώρισή τους. Συχνά, οι έφηβοι ήδη από την παιδική τους ηλικία «εκπαιδεύονται» να σιωπούν, προκειμένου να μην απογοητεύσουν τους γονείς  ή να δείχνουν δυνατοί και αρεστοί στο περιβάλλον τους, με αποτέλεσμα να καταπιέζουν αυτό που αισθάνονται. Εκφράσεις εφήβων όπως π.χ. «δεν φοβάμαι το σκοτάδι», «δεν είμαι σπασικλάκι», «δεν κλαίω ποτέ» κ.ά. αποδεικνύουν ότι δεν αφήνουν να βγουν τα πραγματικά τους συναισθήματα. Αυτή η σιωπή έρχεται ως απόρροια της απογοήτευσης ή της ανασφάλειας που εισέπρατταν από το οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον τους. Κάθε φορά που ένας έφηβος εκφράζεται και λαμβάνει αδιαφορία, μη κατανόηση ή αποδοχή από τους γονείς ή τους συνομήλικούς του χτίζει μια «δημοσιότητα» γύρω από το όνομά του έτσι ώστε να ενισχύσει την αναγνώριση και την αυτό-αξία του. Η απορριπτική στάση των «μεγάλων-άλλων» οδηγεί τους έφηβους στην διαμόρφωση της παρακάτω πεποίθησης: «δε πρέπει να μιλάς για τον εαυτό σου και για αυτά που νιώθεις». Επομένως, οι έφηβοι εξαιτίας αυτής της πραγματικότητας, κατευθύνονται σε μια σιωπή των συναισθημάτων, όπου η μυστικοπάθεια πλέον θεωρείται ελκυστική και η ποθητή αυτή εφηβική στάση καταλήγει σε ένα  τεμαχισμένο ενήλικο «εγώ».

Συμβουλές για τους εφήβους:

Μάθε να εκφράζεσαι σε όποια ηλικία και να είσαι. Έφηβος σημαίνει προετοιμασία για την ενήλικη ζωή, δηλαδή άνθρωπος ικανός να αποφασίζει αυτός για τη ζωή του και να ξέρει γιατί κάνει αυτές τις συγκεκριμένες επιλογές!

  • Η απόκρυψη των συναισθημάτων μπορεί να οδηγήσει σε ψυχική διαταραχή.Το να ζεις μέσα σε μια αναλήθεια και έναν στρουθοκαμηλισμό οδηγεί και σε μία ψευδή εικόνα εαυτού.
  • Ο πονεμένος εσωτερικός κόσμος δε δαμάζεται και ίσως ξεσπάσει σε σωματικά συμπτώματα.
  • Η άγνοια της δική μας ταυτότητας μας εμποδίζει ταυτόχρονα να θέσουμε και τα όρια των συντρόφων μας.
  • Η δημοτικότητα δεν παρουσιάζει πάντα ευεργετικές ιδιότητες. Οι άνθρωποι που δεν φέρουν την ταμπέλα του «δημοφιλή» μπορούν να επιλέξουν ελεύθερα αυτό που επιθυμούν.
  • Αυτοί που είναι γνήσιοι στην ταυτότητά τους είναι ανθεκτικοί σε όλες τις συνθήκες και έχουν χώρο και χρόνο για να σκεφτούν και να οραματιστούν τι θέλουν να ζήσουν.

 

Συμβουλές για τους γονείς:

Οι γονείς συχνά μένουν εμβρόντητοι όταν συνειδητοποιήσουν τις αδυναμίες των παιδιών τους και το πλέγμα ψευδο-προστασίας που έχουν φτιάξει προκειμένου να τις συγκαλύψουν, έτσι είναι χρήσιμο:

  • Να δίνετε πρωτοβουλίες στο παιδί σας και να λαμβάνετε υπόψη τις δικές του ιδέες και σκέψεις. Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνετε να νιώθει το παιδί  σημαντικό και ξεχωριστό.
  • Μην έχετε υπερβολικές απαιτήσεις από τον έφηβο, λόγου χάρη να έχει σε όλα τα επίπεδα άριστη επίδοση.
  • Να βάζετε όρια στα παιδιά, διότι κάθε φορά που θα βρεθεί κάποιο άτομο και θα θελήσει να τα οριοθετήσει, θα επαναστατήσουν καθώς θα έχουν την εντύπωση πως δεν αξίζουν τίποτα.
  • Να μάθετε στα παιδιά σας να αγαπούν τον εαυτό τους, διεκδικώντας τα δικαιώματά τους.
  • Η εφηβεία είναι δύσκολη περίοδος για τα παιδιά και για τους γονείς. Είναι λάθος οι γονείς να παίρνουν προσωπικά τις αναπτυξιακές δυσκολίες της εφηβείας. Είναι βασικό να σταθείτε σαν πραγματικοί ενήλικες που άλλωστε έχουν ανάγκη τα παιδιά
  • Μην απορρίψετε το παιδί σας ποτέ, μην το κατηγορήσετε, απορρίψτε μονό τις πράξεις τους.
  • Θα πρέπει να είστε σταθεροί αλλά ευέλικτοι. Όπως αλλάζει το παιδί σας έτσι θα πρέπει να αλλάζει και η δική σας στάση, δηλαδή να διαφοροποιείται σταδιακά. Για παράδειγμα, η αδυναμία της μητέρας ή του πατέρα μπορεί να παγιδεύσει τον έφηβο και να μην τον αφήσει να προχωρήσει προς την αυτονομία γιατί θα νιώσει ενοχές.
  • Επισκεφτείτε έναν ψυχολόγο όταν αντιλήφθητε ότι το παιδί σας δεν εκδηλώνει τα συναισθήματά του. Η σχέση που θα δημιουργήσει το παιδί σας με τον/την ψυχολόγο είναι βασική.
  • Αντί να χάνετε τον έλεγχο και να αρχίζετε να φωνάζετε στο παιδί σας, προτιμήστε να συζητήσετε μαζί του, π.χ. ακόμα και αν δε ζήτησε ο γιό/ η κόρη σας τη συναίνεση σας για να κάνει τατουάζ, εξηγήστε ότι το τατουάζ δεν είναι ο καλύτερος τρόπος που θα τον/την κάνει να ξεχωρίσει από τα άλλα παιδιά, θα μπορούσε να διακριθεί σε ένα άθλημα

 

 

Πως οι γονείς μπορούν να είναι σύμμαχοι στην έναρξη της σεξουαλικότητας των εφήβων ;

Πως οι γονείς μπορούν να είναι σύμμαχοι στην έναρξη της σεξουαλικότητας των εφήβων ;

Κάθε νέος παλεύει να διεκδικήσει μια υγιή σεξουαλική ζωή και να καταρρίψει τα ταμπού των ενηλίκων. Πόσο δύσκολος φαίνεται ο δρόμος της πρώτης σεξουαλικής επαφής;  Πόση ενέργεια χρειάζεται να καταναλώσει το άτομο, ώστε να ξεπεράσει τα «μέτρα και τα σταθμά» και να επιβάλει τα θέλω του; Πως οι γονείς μπορούν να είναι σύμμαχοι στην έναρξη της σεξουαλικότητας των εφήβων; Ο φόβος, το στρες και το άγχος γι’ αυτή την πρωτόγνωρη εμπειρία πολλές φορές προκαλεί μια ψυχολογική πίεση στον έφηβο καθώς τον εισάγει σε μια άλλη φάση ζωής.

Μέσω της σεξουαλικής επαφής, το άτομο εξερευνά, μαθαίνει, αναγνωρίζει και ανακαλύπτει τόσο το δικό του σώμα όσο και των άλλων. Επιπροσθέτως, το καθιστά ικανό να ελέγχει την σκέψη του και τον τρόπο που δρα. Επομένως, το βοηθά να  κατασκευάσει την κοινωνική και σεξουαλική του ταυτότητα. Έρευνες αποδεικνύουν ότι η πρώτη επαφή με το σώμα μας και την σεξουαλικότητα έρχεται μέσω του αυνανισμού για το 90% των ανδρών και το 60% των γυναικών. Φυσικά, σταδιακά μειώνεται η συχνότητά του, καθώς την θέση του παίρνει ένα φυσικό πρόσωπο. Ωστόσο, η ελλιπής ενημέρωση, όσον αφορά τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, τόσο στους σχολικούς κόλπους όσο και στο οικογενειακό πλαίσιο, καθώς ένας στους τρεις Έλληνες αναφέρει πως δεν έχει λάβει ποτέ καμία σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, επιτείνουν το άγχος των νέων. Έρευνες δείχνουν, ότι το μέσω ενημέρωσης των νέων είναι οι φίλοι και οι συμμαθητές τους με ποσοστό 42% έναντι του 67% της Ελληνικής πραγματικότητας, τα βιβλία με ποσοστό 41% καθώς και το διαδίκτυο με ποσοστό 35%. Σχεδόν σε όλες τις χώρες και τις κουλτούρες η σεξουαλικότητα του ατόμου συνδέεται περισσότερο με τα κοινωνικά πρότυπα. Για παράδειγμα στην Βραζιλία, η σεξουαλικότητα συνδέεται με την οικογενειακή τιμή. Η σεξουαλικότητα των γυναικών προ γάμου και η διατήρηση της παρθενίας εξακολουθεί να θεωρείται ένα αντικείμενο προσοχής για τους άλλους και κοινωνικής ανησυχίας για τις ίδιες και τις οικογένειές τους.

Η σεξουαλικότητα των φύλων

Η πρώτη σεξουαλική συνεύρεση χαρακτηρίζεται και για τα δύο φύλα ως μια ευαίσθητη και αξέχαστη διαδικασία, παρόλο που για καθένα από αυτά εγγράφεται διαφορετικά στον ψυχισμό του. Για τους άνδρες, η “πρώτη φορά” αποτελεί καθαρά μια εμπειρία μάθησης. Απομονώνουν το συναίσθημα και το διαχωρίζουν από την καθεαυτή πράξη. Διψούν για γνώση και πειραματισμό, δεν επιδιώκουν να επενδύσουν συναισθηματικά και δη, να συνάψουν σχέση. Εν αντιθέσει, για τις γυναίκες, η πρώτη τους φορά σημαίνει πολλά. Δεν είναι αποτέλεσμα μιας βεβιασμένης εμπειρίας αλλά μιας ώριμης σκέψης. Σεξουαλικότητα για αυτές, σημαίνει συναίσθημα, καθώς στο μυαλό τους φαντάζει η αρχή μιας σχέσης αληθινής και διαρκής, μιας πραγματικής δέσμευσης. Οι γυναίκες ονειρεύονται πως ο πρώτος σύντροφος που θα συνάψουν σεξουαλική επαφή θα είναι ο ιδανικός σύντροφος, ο άνδρας της ζωής τους, ενώ οι άνδρες κατατάσσουν τις γυναίκες σε διάφορες κατηγορίες και επιδιώκουν να αποκτούν εμπειρίες μέσω αυτών.

Σεξουαλικότητα και ηλικία

Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη ηλικία έναρξης της σεξουαλικής ζωής, καθώς αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από βιολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Οι αλλαγές των κοινωνικών προτύπων και στάσεων τροποποιούν και τα δεδομένα της σεξουαλικότητας. Έτσι, στη δεκαετία του ‘70 εμφανίζεται η νόμιμη αντισύλληψη, γεγονός που επιφέρει την σεξουαλική απελευθέρωση, ενώ στη δεκαετία του ‘80 αυξήθηκε ο μέσος όρος σπουδών και παράλληλα η ηλικία της πρώτης επαφής. Η ερωτική ετοιμότητα του εκάστοτε ατόμου βέβαια είναι μια αυτόβουλη επιλογή. Αξίζει να σημειωθεί, πως αν και οι Ελληνίδες έφηβες συνάπτουν την πρώτη τους επαφή με έναν ενήλικα σύντροφο σε ποσοστό 67%, αυτή η μεγάλη διαφορά ηλικίας ανάμεσα στους συντρόφους δεν φέρει επιθυμητά αποτελέσματα. Οι διαφορετικές εμπειρίες, η έλλειψη ενσυναίσθησης και κατανόησης είναι βασικές δυσκολίες που συναντούν οι σύντροφοι διαφορετικών ηλικιακών κατηγοριών. Για τους άνδρες η σεξουαλική επαφή σκιαγραφείται ως ένα βαρυσήμαντο γεγονός,  μια επίφοβη και αγχωτική διαδικασία, καθώς οφείλουν οι ίδιοι να οδηγήσουν τη σύντροφό τους σ’ αυτό το νέο ξεκίνημα, που λέγεται σεξουαλική ζωή. Οφείλουν να γνωρίζουν τις τεχνικές για να τις καθοδηγήσουν. Η αποτυχία γι’ αυτούς χαρακτηρίζεται ως ένα σοβαρό πλήγμα σεξουαλικής αναξιότητας αφού τους προσδίδει το χαρακτηρισμό του ανίκανου.

Η πρώιμη σεξουαλικότητα για τους νέους

Η έναρξη της σεξουαλικής ζωής σε μικρή ηλικία καλεί το άτομο να ωριμάσει γρηγορότερα και να εγκαταλείψει την αθωότητα και την νιότη της σχολικής ζωής του. Ερευνητικά δεδομένα αναφέρουν ότι τα άτομα που ήρθαν σε πρώτη σεξουαλική επαφή σε πρώιμη ηλικία, είτε δεν ολοκλήρωσαν το σχολείο, είτε δεν προχώρησαν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Συχνά μια εγκυμοσύνη οδηγεί τα κορίτσια σε διακοπή των σπουδών ή αλλαγή των μελλοντικών σχεδίων ενώ τα αγόρια προκειμένου να πολλαπλασιάσουν τις κατακτήσεις τους και να είναι αυτόνομα εντάσσονται στο χώρο της εργασίας πρόωρα. Για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, το να είναι μια έφηβη παρθένα αποτελεί ταμπού, δίνοντας το υψηλότερο ποσοστό 30%, στη χώρα μας. Σ’ ένα μεγάλο ποσοστό σήμερα οι έφηβοι –κυρίως κοπέλες- προτιμούν να λένε ψέματα για την σεξουαλική τους ζωή ή να έρχονται σε επαφή παρά τη θέλησή τους για να φαίνονται στα μάτια των φίλων τους αρεστοί, δηλαδή ωθούνται σε μια παρορμητική σεξουαλική ολοκλήρωση, ως απόφαση ανασφάλειας και όχι επιθυμίας.

Συμβουλές για τους γονείς…

  • Είναι απαραίτητη αποδοχή της σεξουαλικότητα των παιδιών σας και ο σεβασμός προς αυτή.
  • Μην παρουσιάζετε το σεξ ως κάτι απαγορευμένο και ενοχικό.
  • Μιλήστε στο σπίτι για την σεξουαλικότητα ανοιχτά με τα παιδιά σας από την αρχή της εφηβείας τους, μην περιμένετε να έρθουν πρώτα σε επαφή.
  • Προσπαθήστε να απαντήσετε με ειλικρίνεια στις απορίες τους.
  • Σεβαστείτε τις σεξουαλικές επιθυμίες των παιδιών σας αποφεύγοντας να ασκείτε κριτική.
  • Ενισχύστε το παιδί σας με παραδείγματα και συμβουλές προκειμένου να του ελαχιστοποιήσετε το φόβο και το άγχος του.
  • Αναφερθείτε στους τρόπους αντισύλληψης και τη χρησιμότητά τους για να αποφύγουν τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
  • Να είστε διαθέσιμοι για τα παιδιά σας χωρίς να παρεμβαίνετε καταπιεστικά στις αποφάσεις τους.
  • Μια καλά συγκροτημένη οικογένεια με πολύ αγάπη προς τα παιδιά της δεν πρέπει να διακατέχεται από ανησυχίες, αφού συνήθως τα παιδιά με όρια, κανόνες και ειλικρινείς σχέσεις με τους γονείς αναπτύσσουν σεξουαλικές σχέσεις πιο ώριμες και υγιής.
error: Content is protected !!