Tag Archives: Διάγνωση

Σύνδρομο Άσπεργκερ: «Η Διαταραχή των Ιδιοφυών»

αυτισμός Σύνδρομο Άσπεργκερ

Σύνδρομο Άσπεργκερ: «Η Διαταραχή των Ιδιοφυών»

Το Σύνδρομο Άσπεργκερ συνιστά μία νευροαναπτυξιακή διαταραχή, η οποία κατατάσσεται στις διαταραχές του αυτιστικού φάσματος, ενώ πολλοί το ταυτίζουν με μια μορφή ελαφρύ αυτισμού. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια αποτελεί ξεχωριστή διαταραχή.

Χαρακτηρίζεται από ελλείμματα σε βασικές λειτουργίες που σχετίζονται με την ικανότητα του ατόμου για κοινωνική επαφή, επικοινωνία και φαντασία και, όπως και στην περίπτωση του αυτισμού, παρουσιάζεται συχνότερα στα αγόρια παρά στα κορίτσια. Η αιτιολογία της εμφάνισής του δεν έχει εξακριβωθεί, παρόλο που πολλοί επιστήμονες κατατάσσονται υπέρ του παράγοντα της κληρονομικότητας.

Τα άτομα με Άσπεργκερ έχουν δείκτη νοημοσύνης που κατατάσσεται σε φυσιολογικά επίπεδα ή σε επίπεδα ανώτερα του μέσου όρου, για αυτό το λόγο πολλά από αυτά διαπρέπουν στον τομέα με τον οποίο ασχολούνται. Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα αυτής της κατηγορίας αποτελούν οι περιπτώσεις των Νεύτωνα, Αlbert Ainstein, Bill Gates, Steven Spielberg, Woody Allen, τα επιτεύγματα των οποίων είναι γνωστά σε όλους μας, παρόλο που κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι οι άνθρωποι αυτοί ίσως να μην τα καταφέρνουν σε πράγματα αυτονόητα για όλους τους άλλους.

Διάγνωση και Συμπτώματα του Συνδρόμου

Η διάγνωση του Άσπεργκερ γίνεται συνήθως στην ηλικία μεταξύ 2 – 6 ετών. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διάγνωση του Άσπεργκερ είναι ο αποκλεισμός κάποιας οργανικής ασθένειας, η οποία θα μπορούσε να προκαλεί τα συμπτώματα. Εφόσον διασφαλιστεί αυτό, η διάγνωση γίνεται με βάση τα δεδομένα που θα συλλέξει ο ειδικός από τους γονείς και τους δασκάλους του παιδιού και αφού εκτιμηθεί το αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού και συσχετιστεί με τη συμπεριφορά του, και αφού ελεγχθούν οι ικανότητες για ομιλία, κοινωνικοποίηση και φαντασία, όπως αυτή εκδηλώνεται μέσα από το παιχνίδι.

Τα συμπτώματα του Συνδρόμου ποικίλλουν κατά περίπτωση και η σοβαρότητα της εμφάνισής τους κυμαίνεται σε ένα φάσμα μεταξύ ήπιας και βαριάς μορφής. Αυτά συνοψίζονται στα ακόλουθα:

  • Στερεοτυπικές συμπεριφορές: αυτές ενδέχεται να εκδηλωθούν με διάφορους τρόπους, όπως το στριφογύρισμα των δαχτύλων του χεριού, η κίνηση του κορμού μπρος-πίσω κ.α.
  • Ακολουθία κάποιας συμπεριφοράς με τη μορφή ιεροτελεστίας: τα παιδιά με Σύνδρομο Άσπεργκερ φαίνεται να αναπτύσσουν συμπεριφορές, τις οποίες και υιοθετούν κατά κόρον σαν να πραγματοποιούν μια μορφή τελετουργίας. Έτσι, ενδέχεται, επί παραδείγματι, να ντύνονται με ένα συγκεκριμένο τρόπο ή να ακολουθούν μία συγκεκριμένη διαδρομή για να πάνε σχολείο, ενώ παράλληλα αρνούνται ή αντιδρούν έντονα σε οποιαδήποτε τροποποίηση αυτής της συμπεριφοράς.
  • Ελλείμματα στην ικανότητα για επικοινωνία: αυτά έγκεινται στην αποφυγή της βλεμματικής επαφής, καθώς και στη χρησιμοποίηση και κατανόηση της γλώσσας του σώματος.
  • Δυσκολία στην κοινωνική συναναστροφή: η αλληλεπίδραση με τους άλλους καθίσταται δύσκολο εγχείρημα για τα άτομα με Άσπεργκερ. Δεν κάνουν φιλίες εύκολα και ακόμη και αν προσπαθήσουν, χρησιμοποιούν παράδοξες μεθόδους για να το πετύχουν. Ακόμη, δεν μπορούν να μπουν στη θέση του άλλου.
  • Εκρήξεις θυμού.
  • Αισθητηριακή υπερχείλιση: τα άτομα με Άσπεργκερ συνήθως συγχύζονται και αποδιοργανώνονται όταν υπάρχει υπερπροσφορά αισθητηριακών ερεθισμάτων. Έτσι, ενδέχεται να είναι πολύ ευαίσθητα σε δυνατούς ήχους ή έντονες εικόνες που εναλλάσσονται γρήγορα ή συνοδεύονται από παράλληλους ήχους.
  • Περιορισμένο πεδίο ενδιαφερόντων: τα άτομα με Άσπεργκερ συνήθως αναπτύσσουν ένα πολύ στενό πεδίο ενδιαφέροντος, με το οποίο και ασχολούνται σχεδόν καταναγκαστικά. Π.χ. ενδέχεται να θυμούνται τα δρομολόγια και τις στάσεις των τρένων που κινούνται σε όλη τη χώρα ή αντίστοιχα να γνωρίζουν και την παραμικρή πόλη ή χωριό σε οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο.
  • Προβλήματα στη συγκέντρωση.
  • Χρήση αναπτυγμένου λεξιλογίου, χωρίς όμως το άτομο να κατανοεί πάντα τη σημασία των λέξεων που χρησιμοποιεί.
  • Ιδιαίτερο ταλέντο σε κάποιο τομέα, όπως π.χ. οι επιστήμες ή οι τέχνες: οι υψηλές επιδόσεις σε κάποιο τομέα ενδέχεται να κατατάξουν ένα άτομο με Άσπεργκερ ανάμεσα στις ιδιοφυΐες.
  • Προβλήματα συντονισμού, τα οποία φαίνεται να εκδηλώνονται συχνά υπό τη μορφή αδέξιων κινήσεων: ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση ενός άντρα ο οποίος γνώριζε 16 γλώσσες, αλλά την ίδια στιγμή δεν μπορούσε να δέσει τα κορδόνια του!

Παρεμβάσεις και ειδική αγωγή

Το Σύνδρομο Άσπεργκερ δε δύναται να θεραπευτεί πλήρως, ωστόσο, υπάρχουν παρεμβάσεις που μπορούν να βοηθήσουν το άτομο να βελτιώσει τους τομείς στους οποίου δυσκολεύεται, με αποτέλεσμα να ζήσει μία λειτουργική και ποιοτική ζωή. Όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση και η εκάστοτε παρέμβαση, τόσο πιο μεγάλη ενδέχεται να είναι η βελτίωση των δεξιοτήτων του  ατόμου που χωλαίνουν.

Οι εν λόγω παρεμβάσεις έγκεινται στον εντοπισμό των δυνατών και αδύνατων σημείων του ατόμου με σκοπό την ενίσχυση των ικανοτήτων και τη βελτίωση των ελλειμμάτων που παρουσιάζει. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω της υιοθέτησης κάποιου εξατομικευμένου προγράμματος ειδικής αγωγής, είτε μέσω της συμβολής κάποιου ειδικού θεραπευτή, π.χ. λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή κλπ, ο οποίος θα εστιάσει στην εκμάθηση βασικών δεξιοτήτων.

Κάποιες παρεμβάσεις στις οποίες θα μπορούσε να προβεί ο καθένας έγκεινται στις ακόλουθες:

  • Προσφορά ενός δομημένου πλαισίου, στο οποίο θα αποφεύγονται οι αλλαγές: το παιδί θα μπορεί να ακολουθεί τη ρουτίνα του, με αποτέλεσμα να μην αγχώνεται ότι κάτι απρόσμενο μπορεί να συμβεί.
  • Εκπαίδευση σε μία σειρά από πιθανές απαντήσεις κάθε φορά που συναναστρέφονται με κάποιο άτομο: κάτι τέτοιο θα βοηθήσει αυτά τα παιδιά να αποκτήσουν φίλους, ανεβάζοντας με αυτό τον τρόπο την αυτοεκτίμησή τους, η οποία συχνά κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα.
  • Εκπαίδευση στους κανόνες συμπεριφοράς: κάθε φορά που διδάσκεται κάποιος κανόνας θα πρέπει να δίνεται στο παιδί εξήγηση του λόγου για τον οποίο πρέπει να συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο και όχι με κάποιο άλλο.
  • Περιορισμός της ενασχόλησης με μία μόνο ασχολία μέσα από την τοποθέτηση προγράμματος, το οποίο θα περιέχει μία συγκεκριμένη ώρα για την εν λόγω ενασχόληση.
  • Περιορισμός των άσχημων συμπεριφορών μέσω αρνητικής ενίσχυσης κάθε φορά που επιδίδεται σε αυτές και μέσω θετικής ενίσχυσης (π.χ. επιβράβευσης) κάθε φορά που τις σταματάει.
  • Ανάθεση εργασιών ή καθηκόντων σε συγκεκριμένο χρόνο: η εκτέλεση μίας δραστηριότητας σε περιορισμένο χρόνο, βοηθάει το παιδί με Άσπεργκερ να οργανωθεί. Σε περίπτωση που κάτι τέτοιο δεν επιτευχθεί, ο εκπαιδευτής ή το άτομο που του ανέθεσε την εργασία θα μπορούσε να προβεί σε αρνητική ενίσχυση π.χ. συμπλήρωση της εργασίας στον ελεύθερό του χρόνο.

 

Πρέπει να καταστεί σαφές ότι το Σύνδρομο Άσπεργκερ δεν υποτάσσει το άτομο σε μια ζωή μοναχική ή απομονωμένη. Αντίθετα, η πρώιμη παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει στη μετουσίωση των αδυναμιών και στην εκτόξευση των ικανοτήτων του ατόμου, με αποτέλεσμα… μια καλή ποιότητα ζωής, διακρίσεις, επαίνους ή ακόμη και… νόμπελ!

 

Παιδικός αυτισμός: Παιδιά αναδιπλωμένα στον ίδιο τους τον εαυτό

Παιδικός αυτισμός Παιδιά αναδιπλωμένα στον ίδιο τους τον εαυτό

Παιδικός αυτισμός: Παιδιά αναδιπλωμένα στον ίδιο τους τον εαυτό

Αυτισμός, μια σύνθετη νευροεξελικτική διαταραχή με επιπολασμό 2 στα 1000 παιδιά. Όσο εντυπωσιακό και εάν ακούγεται, ο αυτισμός παρουσιάζει μια αύξηση τα τελευταία χρόνια, ενδεχομένως να οφείλεται στην καταλληλότερη ενημέρωση τόσο των ειδικών όσο και του ευρύτερου περιβάλλοντος. Όσον αφορά την ελληνική πραγματικότητα, ο αυτισμός πλήττει περίπου 4.000 άτομα. Η εμφάνισή του είναι συνήθης στα αγόρια συγκριτικά με τα  κορίτσια, με ποσοστό 4 αγόρια προς 1 κορίτσι. Δεν έχουν βρεθεί τα αίτια που προκαλούν τη νόσο, αλλά πιθανόν να οφείλεται σε συνονθύλευμα γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα που αποδεικνύουν πως η πιθανότητα να ξαναγεννηθεί αυτιστικό παιδί, μετά από τη γέννηση του πρώτου, μέσα στην οικογένεια είναι πολύ μεγάλη. Ο αυτισμός παρουσιάζεται από τη στιγμή της γέννησης και δεν εξαλείφεται.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά

Τα παιδιά με αυτισμό διακρίνονται από μια ιδιαίτερη ομορφιά. Έλκονται από φυσικά ερεθίσματα όπως το νερό, το φως, η φωτιά, ενώ αδιαφορούν για αμετάβλητα αντικείμενα. Μοιάζουν με κωφά, καθώς αγνοούν τον κόσμο γύρω τους. Δεν τους αρέσει να τα ακουμπούν και να τα  χαϊδεύουν. Περπατούν στις μύτες των ποδιών τους και δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν τα παιχνίδια τους. Μεταχειρίζονται τους ανθρώπους, ως άψυχα αντικείμενα. Ο χώρος τους για εκείνα είναι το σώμα τους, οποιαδήποτε αλλαγή και παραβίαση του χώρου τους μεταφράζεται, ως σωματική  κακοποίηση. Τα αυτιστικά παιδιά μπορεί να έχουν τη δική τους γλώσσα, μια γλώσσα παράξενη προς τους άλλους, ίσως για πολλούς όμοια με αυτή των παπαγάλων, αλλά είναι και αυτή μια γλώσσα που περιέχει ένα πραγματικό νόημα.

Διάγνωση

Η διάγνωση του αυτισμού είναι μια ιδιαίτερη και λεπτή διαδικασία, καθώς δεν φαίνεται μέσα από κάποια ιατρική εξέταση ή από τη χρήση κάποιου ψυχομετρικού εργαλείου. Τυπικά, ο αυτισμός διαγιγνώσκεται περίπου στα πρώτα 3 με 4 έτη του παιδιού, παρόλο που οι ενδείξεις συνήθως είναι ήδη αντιληπτές από τους πρώτους μήνες της ζωή τους και μπορούν να διαγνωστούν και επίσημα από τον 18 μήνα. Έρευνες αποκαλύπτουν, πως υπάρχουν μεν, μηδαμινές δε, περιπτώσεις παιδιών που, ενώ η εικόνα τους φαίνονταν  φυσιολογική μέχρι τα 2 έτη, ξαφνικά αυτή άλλαξε και σημάδια αυτιστικά άρχισαν να παρουσιάζονται. Μια ολοκληρωμένη διάγνωση περιλαμβάνει πολλά στάδια και απαιτεί και χρόνο. Χρειάζεται ο εκάστοτε ειδικός, που θα επισκεφτούν οι γονείς, να είναι καταρτισμένος και έμπειρος. Η διαδικασία εξέτασης περιλαμβάνει παρατήρηση, ψυχομετρικά εργαλεία, συνέντευξη από τους γονείς και κάποιες ιατρικές εξετάσεις.

Πιθανές ενδείξεις, που οι γονείς δεν πρέπει να αγνοήσουν:

  • Έλλειψη βλεμματικής επαφής
  • Αποφυγή κλάματος
  • Έντονη απομόνωση
  • Μη ανταπόδοση του χαμόγελου
  • Παράβλεψη οπτικών και ακουστικών ερεθισμάτων
  • Αγνόηση στο κάλεσμά μας

 

Συμπτώματα

Ανεπάρκεια στην κοινωνικοποίηση. Ο αυτισμός περιορίζει στα παιδιά την αλληλεπίδρασή τους, τα κρατά μοναχικά και αποξενωμένα. Δεν ανταποκρίνονται στις φωνές των γύρων τους και δεν συμμετέχουν σε συζητήσεις. Πιθανολογείται, να εκδηλώσουν επιθετικότητα ή να αυτοτραυματίζονται, εάν βιώσουν θυμό, απειλή ή απογοήτευση.

Δυσχέρεια στην επικοινωνία. Το αυτιστικό παιδί ενδέχεται να παραμείνει χωρίς να αναπτύξει το λόγο σε όλη την πορείας της ζωή τους. Ο λόγος που χρησιμοποιούν όσο παιδιά μπόρεσαν να τον εξελίξουν είναι μονολεκτικός, ή/και επαναλαμβανόμενος. Μιλούν με τόνο τραγουδιστό ή ρομποτικό. Συγχέουν τα πρόσωπα και τις αντωνυμίες, δεν μπορούν να πουν εγώ ενώ εκφράζουν μια επιθυμία τους.  Επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. Τα παιδιά αυτά έχουν την τάση να κάνουν τις ίδιες κινήσεις, πράξεις ή και συμπεριφορές.

Τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα αποκατάστασης:

  • Εργοθεραπεία
  • Λογοθεραπεία
  • Ανάπτυξη γνωστικών ικανοτήτων
  • Ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοεξυπηρέτησης
  • Πρόγραμμα αλλαγής συμπεριφοράς
  • Ψυχολογική Υποστήριξη

 

Η παρέμβαση του Ψυχολόγου είναι πολύ σημαντική για την πρόοδο της θεραπείας ενός αυτιστικού παιδιού. Ο στόχος του αναλυτή στην περίπτωση ενός αυτιστικού παιδιού δεν είναι να ερμηνεύσει τις φαντασιώσεις και το ασυνείδητο του, αλλά να ερμηνεύσει την όλη στάση του παιδιού καθ’ όλη τη διάρκεια της συνεδρίας. Να πάρει το ρόλο του μεταφραστή, αναλύοντας και ψάχνοντας εξονυχιστικά το κάθε κομμάτι του, επί παραδείγματι, ένας στίχος  ενός τραγουδιού, ένας μύθος ή ένα παραμύθι που φέρει το παιδί, εκφράζει την δική του αλήθεια και πρέπει να αναλυθεί.

Μπορεί η πορεία ενός αυτιστικού παιδιού να έχει πολλές δυσκολίες, να είναι επώδυνη και με μεγάλο χρονικό ορίζοντα για τα ίδια αλλά και για την οικογένεια τους, αξίζει όμως να τους προσφερθεί μια καλή φροντίδα και εκπαίδευση για να διανύσουν όσο πιο ομαλά και ποιοτικά γίνεται τη ζωή. Ένα παιδί, είτε είναι αυτιστικό είτε ψυχωτικό, είτε κωφό, δεν παύει να είναι παιδί και να του ανήκουν, όλα όσα ανήκουν και σε μας! 

 

 

 

 

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ)

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ)

Πολλοί γονείς παραπονούνται και περιγράφουν το παιδί τους ως παραπάνω ζωηρό από τα υπόλοιπα, με έντονη και συνεχή κίνηση, αδυναμία στη συγκέντρωση και δυσχέρεια στην επιτέλεση μιας δραστηριότητας με προσοχή. Οι ανωτέρω συμπεριφορές φαίνεται να γίνονται αντιληπτές και από τους δασκάλους, οι οποίοι με τη σειρά τους, αφού αποτύχουν, ενδεχομένως, σε μία σειρά προσπαθειών διευθέτησης της διαταρακτικής συμπεριφοράς του παιδιού, αναζητούν τους γονείς για να λάβουν τα μέτρα τους, κάνοντας σχόλια όπως: «Είναι ταραξίας. Δε συγκεντρώνεται στο μάθημα. Συνέχεια διακόπτει και κάνει φασαρία.» Άμεση απόρροια είναι οι γονείς, ενίοτε, να νιώθουν ντροπή και να προσπαθούν με διάφορους τρόπους, ήρεμους και λιγότερο ήρεμους, μέσα από νουθετήσεις, μαλώματα, τιμωρίες και άλλες συναφείς συμπεριφορές, να κατευνάσουν τη ζωηρή στάση του παιδιού τους.

Συχνά κάτι τέτοιο, όμως, φέρνει τους γονείς αντιμέτωπους με μία κατάσταση σχεδόν ανεξέλεγκτη: η δική τους συσσωρευμένη ενέργεια που γίνεται εμφανής μέσα από τα παντός τύπου κηρύγματα περί κοσμίας διαγωγής φαίνεται πως δεν μπορεί να αποτελέσει τον αγωγό όπου θα εκτονωθεί και θα διοχετευτεί η ενέργεια του δικού τους παιδιού, με αποτέλεσμα να επιδεινώνουν αντί να βελτιώνουν την κατάσταση. Από τη μία το παιδί εξακολουθεί να είναι παρορμητικό και υπερκινητικό και από την άλλη, οι γονείς νιώθουν ανήμποροι να του επιβληθούν.

Σαφώς, οι εικόνες που μόλις σκιαγραφήθηκαν δεν αναφέρονται στη φυσιολογική ζωηρή συμπεριφορά ενός παιδιού, αλλά σε μία κατάσταση, κατά την οποία η λειτουργικότητα του παιδιού φθίνει λόγω της αδυναμίας του να παραμείνει συγκεντρωμένο. Σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται λόγος για τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ). Πρόκειται για μία από τις πιο συνήθεις διαταραχές της παιδικής ηλικίας και εφηβείας, καθώς πλήττει, κατά προσέγγιση, το 5-7% του γενικού πληθυσμού, η οποία, ωστόσο, μπορεί να συνεχιστεί και κατά την ενήλικη ζωή.

Ο εντοπισμός των παρορμητικών συμπεριφορών ξεκινά από την ηλικία των 3 ετών, ωστόσο, η διάγνωση γίνεται όταν το παιδί εντάσσεται στο σχολικό πλαίσιο, οπότε και οι επιπτώσεις των εν λόγω συμπεριφορών είναι περισσότερο εμφανείς στο άτομο και στο περιβάλλον του με την έναρξη του σχολείου.

Η ΔΕΠΥ  ταξινομείται  σε τρεις υποτύπους :

  • Τύπος Απροσεξίας:

Το παιδί δεν μπορεί να εστιάσει την προσοχή του και άρα ούτε και να συγκεντρωθεί, δεν προσέχει τις λεπτομέρειες, αποσυντονίζεται, ξεχνά να επιτελέσει ή να ολοκληρώσει υποχρεώσεις -όπως π.χ. τις εργασίες του στο σχολείο- ονειροπολεί κατά τη διάρκεια της ημέρας, χάνει τα πράγματά του και δεν μπορεί να οργανωθεί.

Δεδομένου ότι αυτά τα παιδιά δε χαρακτηρίζονται από διασπαστική συμπεριφορά, είναι πιθανό τόσο οι γονείς όσο και οι δάσκαλοι να μην παρατηρήσουν ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα που χρίζει αντιμετώπισης, με αποτέλεσμα να μη γίνει διάγνωση.

  • Τύπος Υπερκινητικότητας- Παρορμητικότητας

Αυτός ο τύπος χαρακτηρίζεται από τη δυσκολία του παιδιού να μείνει ακίνητο και ήσυχο για πολλή ώρα. Ως εκ τούτου, μπορεί να μιλάει ακατάπαυστα, να κινείται συνέχεια, να διακόπτει, να αντιδρά άμεσα στα ερεθίσματα χωρίς πρώτα να σκεφτεί, να είναι ανυπόμονο και να δυσκολεύεται να ακολουθήσει δραστηριότητες που απαιτούν την αναμονή, να είναι ζωηρό και να μην ακολουθεί τους κανόνες ενός παιχνιδιού.

  • Συνδυασμένος Τύπος

Ο τύπος αυτός αφορά ένα συνδυασμό συμπτωμάτων από τις δύο ανωτέρω κατηγορίες και αποτελεί τον πιο συνήθη τύπο μεταξύ του πληθυσμού με ΔΕΠΥ.

Που οφείλεται η ΔΕΠΥ και πως γίνεται η Διάγνωση;

Μέχρι και σήμερα δεν έχει βρεθεί η ακριβής αιτία που προκαλεί την εν λόγω διαταραχή. Πολλοί επιστήμονες κάνουν λόγω για κληρονομικότητα, άλλοι υποστηρίζουν το ρόλο του καπνίσματος, της κατανάλωσης αλκοόλ ή της έκθεσης της μητέρας σε μόλυβδο και άλλες τοξικές ουσίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ενώ άλλοι υποστηρίζουν την επιρροή του υπερβολικού άγχους κατά την ίδια περίοδο.

Όποια και να είναι η αιτία, η διάγνωση της ΔΕΠΥ απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και για να γίνει, θα πρέπει πρώτα να αποκλειστούν τυχόν οργανικά ή άλλα προβλήματα, όπως προβλήματα ακοής ή όρασης, γνωστικές δυσκολίες, νοητική στέρηση, κατάθλιψη, ψύχωση ή κάποια άλλη διαταραχή, η οποία θα μπορούσε να αναπτύξει κάποια από τα συμπτώματα που παρατηρούνται και στη ΔΕΠΥ, καθώς και το ενδεχόμενο αντίδρασης σε κάποιο έντονο γεγονός, όπως π.χ. ο θάνατος ενός γονέα κλπ.

Επίσης, θα πρέπει να εξεταστεί εάν το παιδί υιοθετεί τις αναφερόμενες συμπεριφορές για μεγάλο χρονικό διάστημα, πότε πυροδοτούνται, καθώς και εάν συμβαίνουν συχνότερα όταν βρίσκεται σε συγκεκριμένα μέρη.

Πως μπορεί να βοηθήσει η θεραπεία;

Η ΔΕΠΥ είναι μία διαταραχή που δεν εξαλείφεται διά παντός. Ωστόσο, με την κατάλληλη θεραπεία, μπορεί να καταστήσει το παιδί σε θέση να διαχειρίζεται τις συμπεριφορές που υπό άλλες συνθήκες θα του δημιουργούσαν πρόβλημα. Ως εκ τούτου, η θεραπεία μπορεί να προσφέρει μία φυσιολογική και ποιοτική ζωή στο παιδί.

Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ειδικής αγωγής, ψυχοθεραπεία ή ακόμη και φαρμακοθεραπεία σε κάποιες πιο έντονες περιπτώσεις, καθώς και αγωγή και συμβουλευτική στους γονείς. Αξίζει να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες του συγκεκριμένου ατόμου και, κατά προτίμηση, να λαμβάνει χώρα σε ατομικό επίπεδο, καθώς τα παιδιά με ΔΕΠΥ φαίνεται να αποδίδουν καλύτερα σε διατομικές παρά σε διομαδικές καταστάσεις.

Χρήσιμες συμβουλές για γονείς και εκπαιδευτικούς

Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί από την πλευρά τους, θα μπορούσαν να βάλουν το δικό τους λιθαράκι στην αντιμετώπιση, μέσα από την υιοθέτηση μίας κατανοητικής και υπομονετικής στάσης, η οποία θα μπορεί να αποπνεύσει στο παιδί την ηρεμία που χρειάζεται για να επιτελέσει τις λειτουργίες και δραστηριότητες που καλείται να φέρει εις πέρας. Κάποιες χρήσιμες συμβουλές που θα μπορούσαν να ακολουθηθούν είναι οι εξής:

  • Επιτρέψτε στο παιδί να κάνει συχνά διαλείμματα όταν διαβάζει ή γενικότερα όταν καλείται να ενασχοληθεί με οτιδήποτε.
  • Παροτρύνετέ το όταν διαβάζει να απασχολεί τα χέρια του με δύο μικρά μαλακά μπαλάκια ή επιτρέψτε του να διαβάζει όρθιο, ακόμη και αν χρειάζεται να πηγαινοέρχεται μέσα στο δωμάτιο. Με αυτό τον τρόπο δίνεται η ευκαιρία στο παιδί να διοχετεύσει ένα μέρος της ενέργειάς του και να ικανοποιήσει την ανάγκη του να βρίσκεται σε κίνηση, με αποτέλεσμα να είναι σε θέση να συγκεντρωθεί καλύτερα.
  • Ενισχύστε το θετικά όταν καταφέρνει να ακολουθήσει κανόνες ή να μείνει συγκεντρωμένο.
  • Όσον αφορά τις δυσκολίες στη μνήμη, δομήστε μαζί με το παιδί ένα πρόγραμμα κι έπειτα χρησιμοποιείστε μεθόδους, όπως η χρήση αλάρμ, υπενθυμίσεων, post-it και άλλων συναφών μέσων προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες να ξεχάσει τελικά αυτό που έπρεπε να κάνει.
  • Διαμορφώστε το χώρο του παιδιού απλά, αποφεύγοντας μια εκκεντρική ή περίεργη διακόσμηση π.χ. με έντονες κουρτίνες ή χαλιά που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη διασπαστική συμπεριφορά του.

 

Σε κάθε περίπτωση, βοηθήστε το παιδί να αναγνωρίσει τις δυσκολίες του την ώρα που επιδίδεται σε μία παρορμητική, υπερκινητική ή διασπαστική συμπεριφορά, τονίζοντας παράλληλα ότι αν ξεχνά ή δυσκολεύεται να παρακολουθήσει κάτι, δε συμβαίνει επειδή είναι λιγότερο ικανό από κάποιο άλλο παιδί που θα μπορούσε να τα έχει καταφέρει στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά επειδή χρησιμοποιεί άλλους τρόπους επεξεργασίας των ερεθισμάτων γύρω του.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι οι όποιες αδυναμίες δεν έγκεινται σε κάποιο λάθος που έχει κάνει το παιδί ούτε και το καθιστούν κατώτερο από τα υπόλοιπα παιδιά. Όλοι μας έχουμε ελαττώματα και προτερήματα και καλούμαστε να ζήσουμε με αυτά και να τα αγαπήσουμε… και αυτό είναι το πιο σημαντικό μάθημα που καλείται να μάθει ένα παιδί!

Μαθησιακές Δυσκολίες – Δυσλεξία

Δυσλεξία: Ελλείμματα στο σχολείο αλλά όχι και στη ζωή

Ο κόσμος των παιδιών με δυσλεξία δεν διαφέρει από αυτόν των υπολοίπων. Η δυσκολία να επεξεργαστούν τη γλώσσα δεν τα εμποδίζει να διεκδικήσουν τη ζωή και όλα όσα ονειρεύονται. Η κακή πολλές φορές επίδοση στο σχολείο δεν είναι επιλογή τους, αλλά αποτέλεσμα των δυσκολιών τους. Τα έλλειματά τους, μπορούν να τα ξεπεράσουν μέσα από την αναπτυγμένη τους οπτική και ακουστική αντίληψη.

Η δυσλεξία ανήκει στις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Πλήττει το 15% του γενικού πληθυσμού, δηλαδή ένα στα εφτά παιδιά πάσχουν από δυσλεξία. Τα αγόρια έχουν μεγαλύτερο προβάδισμα, καθώς στα πέντε παιδιά, τα τέσσερα είναι αγόρια.

 

Που οφείλεται η δυσλεξία;

Είναι τεράστιος μύθος πως τα παιδιά με δυσλεξία έχουν χαμηλό νοητικό δυναμικό. Αντιθέτως, η δυσλεξία συνήθως συνδέεται με ένα χαρισματικό IQ. Ο γνωστός άλλωστε σε όλους Αϊνστάιν ήταν δυσλεκτικός!

Οι δυσχέρειες που εμποδίζουν τα παιδιά να ανταπεξέλθουν επάξια σε όλες τις σχολικές δεξιότητες οφείλονται στην νευρολογική δομή του εγκεφάλου και όχι στην έλλειψη κινήτρων, την τεμπελιά ή το στερημένο οικογενειακό περιβάλλον. Πρόκειται για μια ανωμαλία, κυρίως του αριστερού ημισφαίριου, όπου βρίσκεται το γλωσσικό κέντρο. Επιπροσθέτως, κατά τη διάρκεια του 5ου ή 6ου μήνα εγκυμοσύνης πιθανολογείται να υπήρξε κάποια βλάβη στην δημιουργία του εγκεφαλικού φλοιού. Κάποιο ή κάποια χρωμοσώματα επίσης είναι υπεύθυνα για την εμφάνιση της δυσλεξίας. Τα γονίδια, έρευνες έχουν αποδείξει ότι επιδρούν, επομένως, μέσα στα χαρακτηριστικά που κληρονομεί ένα παιδί είναι και η δυσλεξία.

 

Η δυσλεξία είναι εφ’όρου ζωής…

Η δυσλεξία δεν εξαλείφεται ποτέ από τη ζωή του ατόμου. Ωστόσο, με σωστή παρέμβαση από ειδικούς, δηλαδή μέσα από ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα που να καλύπτει τις ανάγκες του εκάστοτε παιδιού, μπορεί να αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό. Όσο πιο έγκαιρα διαγνωστεί, τόσο καλύτερα θα είναι τα αποτελέσματα .

 

Συμπτώματα

Σε κάθε παιδί η συμπτωματολογία είναι διαφορετική. Παρ’ όλα αυτά, όλα τα παιδιά με δυσλεξία παρουσιάζουν προβλήματα γραφής και ανάγνωσης.

Η αναγνωστική ικανότητα ενός παιδιού με δυσλεξία είναι περιορισμένη. Περιγράφεται ως αργή, συλλαβική, χωρίς ροή και χρώμα. Πολλές φορές είναι μηχανική αλλά χωρίς νόημα. Παρατηρούνται και παραποιήσεις λέξεων (άσπρο αντί για άστρο), παραλείψεις (κοα αντί για κότα), προσθέσεις (κοοτα), αντικαταστάσεις (θίλος αντί για φίλος) και αντιμεταθέσεις γραμμάτων (κουλκα αντί για κούκλα) και συλλαβών, τόσο στην ανάγνωση όσο και στην γραφή.

Στον γραπτό λόγο, υπάρχουν πολλά ορθογραφικά λάθη ακόμη και σε λέξεις που έχουν διδαχθεί, εξαιτίας του ότι, το οπτικό τους λεξιλόγιο είναι περιορισμένο. Συνήθως, η εικόνα του γραπτού είναι ακατάστατη, με μουτζούρες, κενά, κακογραφία, χωρίς σημεία στίξης, απουσία κεφαλαίου γράμματος στην αρχή της πρότασης και παρατονισμούς ή παράλειψη τόνων.

Το άτσαλο γραπτό τους συχνά προκύπτει από το άγχος και την ανασφάλεια να μην γίνονται αντιληπτά τα λάθη από τους συμμαθητές και τους γώρω τους. Έτσι, γράφουν με ένα τρόπο δυσανάγνωστο.

 

Διάγνωση

Η επίσημη διάγνωσης της δυσλεξίας μπορεί να γίνει στο τέλος της Α δημοτικού. Είναι σημαντικό, οι γονείς να μην χάσουν χρόνο και να κινητοποιηθούν αμέσως μόλις αντιληφθούν κάποιες ενδεχόμενες δυσκολίες,  καθώς μια αποτυχία στο σχολείο δημιουργεί και άλλα προβλήματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση και άσχημη εικόνα εαυτού. Η κακή βαθμολογία στο μυαλό ενός παιδιού, μεταφράζεται ως κακό παιδί.

Η διάγνωση γίνεται σε δημόσιους φορείς, είτε στα ΚΕΔΥ είτε στα Ιατροπαιδαγωγικά κέντρα. Χρειάζεται βέβαια υπομονή, καθώς υπάρχει μεγάλη λίστα αναμονής μέχρις ότου να εξεταστεί το παιδί. Εξαιτίας αυτού, κάποιοι γονείς  επισκέπτονται ιδιωτικά κέντρα.

 

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς…

Είναι σημαντικό, οι γονείς να αποδεχτούν το πρόβλημα που αντιμετωπίζει το παιδί τους και να το στηρίξουν. Δεν διαβάζει, δεν σημαίνει ότι δεν θέλει αλλά ότι δεν μπορεί.

Οι γονείς θα πρέπει να είναι ενήμεροι για το τι προβλέπει το κράτος και ο νόμος για τη δυσλεξία, δηλαδή τι παρέχεται ως δωρεάν βοήθεια και να το διεκδικήσουν. Δυστυχώς, ενώ σύμφωνα με το νόμο υπάρχουν τμήματα ένταξης για αυτά τα παιδιά, στα περισσότερα σχολεία δεν λειτουργούν. Λέγεται πως οφείλεται στη δικαιοδοσία της διευθύντριας η δημιουργία ενός τέτοιου τμήματος στα σχολικά πλαίσια.

 

Προτείνεται: 

Τα παιδιά με δυσλεξία να εγγραφούν στα νέα σχολεία τα λεγόμενα «πιλοτικά» που ξεκίνησαν να λειτουργούν κατά το έτος 2011-2012. Υπάρχει περιορισμένος αριθμός τέτοιων σχολείων σε όλη την Αττική αλλά σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε αποδείχθηκε πως είναι η  καλύτερη επιλογή για τους μαθητές που εμφανίζουν ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, διότι πρωταγωνιστής είναι ο μαθητής και όχι το βιβλίο.

Κρίνεται απαραίτητο εάν υπάρχουν πολλά μαθησιακά κενά, πέρα από το τμήμα ένταξης που θα παρακολουθεί στο σχολείο, το παιδί να παρακολουθεί και ένα εξωσχολικό πρόγραμμα παρέμβασης «ειδική μαθησιακή διαπαιδαγώγηση».

 

 

 

 

error: Content is protected !!